← กลับคลังแผน

📘 แผนจิตศึกษา: วายุผู้อารี
ระดับชั้น: อ.1 | เวลา: 20 นาที
หมวดหมู่: การอยู่ร่วมกัน
แก่นของเรื่อง: การช่วยเหลือด้วยความอารี

🎯 เป้าหมายของแผน
1. ระดับต้น ฝึกสติ  การใคร่ครวญ  เคารพคุณค่าตนเองและคนอื่น เห็นความเกี่ยวเนื่องกันอยู่
2. ระดับกลาง - Leading Self   2.1 มีวิจารณญาณเชิงจริยธรรมในการเลือกกระทำสิ่งถูก ช่วยเหลือคนอื่น สิ่งอื่น (ความกรุณา) การไม่ดูดาย และสามารถให้เหตุผลอย่างสมเหตุสมผล

🌱 คุณลักษณะที่มุ่งบ่มเพาะ
#ความมีน้ำใจความเห็นอกเห็นใจ

1️⃣ ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)
ครูและเด็กๆ นั่งล้อมวง เด็กๆ นอนเป็นปลาดาว (Body Scan   นอนแบบสั้น) ครูพูด Scan ให้เด็กๆ รับรู้กายตั้งแต่หัวจรดเท้า ครูอ่านนิทาน "วายุผู้อารี" เมื่ออ่านจบแล้ว เด็กๆ ลุกขึ้นนั่ง ครูนำเด็กๆ ทำ Brain Gym(แบบสลับข้าง) ท่ากระต่าย กอหญ้านับ 1-10 เป็นภาษาไทยและภาษาอังกฤษ

2️⃣ ขั้นกิจกรรม (เพื่อให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างตัวเองและสรรพสิ่ง 10–15 นาที)
2.1 ขั้นชง
ครูอ่านนิทาน "วายุผู้อารี" ช่วงที่ Scan และตั้งคำถาม (เพื่อทบทวนการรับข้อมูล)  
     1) ตัวละครมีใครบ้าง
     2) เกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง

2.2.1 เชื่อมตนเอง
• คำถามในฐานะคนนอก (ความคิด / ความรู้สึก): เด็กๆ คิดว่าลูกลิงรู้สึกอย่างไร เมื่อวายุมาช่วย
• คำถามเพื่อสลับที่ (ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร): ถ้าเด็กๆ เป็นกระต่ายน้อยที่เจ็บขา เด็กๆ อยากให้คนอื่นช่วยหรือไม่ ช่วยอย่างไร
• เชื่อมโยงประสบการณ์ (อดีต): เด็กๆ เคยช่วยใครบ้างหรือไม่ และช่วยอย่างไร
• เชื่อมการวิเคราะห์ (ปัจจุบัน): ถ้าเพื่อนทำของตกอยู่ตรงหน้า เด็กๆ จะช่วยอย่างไร เพราะอะไร

2.2.2 เชื่อมกันและกัน
เด็กๆ แลกเปลี่ยนความคิด  ความรู้สึก  เกิดมุมมองใหม่  มุมมองต่าง  ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน

2.3 ขั้นใช้ (สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อการตัดสินใจเชิงจริยธรรมและการนำตนเอง — อนาคต)
ถ้าเพื่อนทำลูกบอลตกน้ำ เด็ก ๆ จะช่วยเพื่อนอย่างไร
ครูสถานการณ์จำลอง  ใช้ผ้าสีฟ้าแทนสระน้ำ วางลูกบอลบนผ้า และใช้ตุ๊กตาเป็นเพื่อนที่ทำลูกบอลตกน้ำ พูดว่า “บอลตกน้ำแล้ว ช่วยเก็บให้หน่อย” ให้เด็ก ๆ ทดลองเรียกครูหรือผู้ใหญ่มาช่วย เช่น “คุณครูคะ/ครับ ลูกบอลตกน้ำ ช่วยเก็บให้หน่อย” โดยยืนรอห่างจากขอบผ้า  ครูย้ำว่า “ถ้าของตกน้ำ เด็ก ๆ ต้องเรียกครูหรือผู้ใหญ่ ห้ามลงน้ำหรือเอื้อมเก็บเอง”

3️⃣ ขั้นจบ
Empower ผ่านการกอด การชื่นชมความตั้งใจ ความพยายาม กล่าวขอบคุณทุก ๆ การเรียนรู้ ทุก ๆ ความคิด ขอบคุณตนเอง และขอบคุณกันและกัน

✅ การประเมิน
สังเกตการรู้ตัวและจดจ่อ การตอบคำถาม การรับรู้ความรู้สึกผู้อื่น การกำกับตนเอง

📎 สื่อประกอบแผน
• วายุผู้อารี.pdf: https://drive.google.com/file/d/1wNAeywE4mcpQj58fySK7MVU8I4PWUxr7/view?usp=drivesdk

ผู้สร้างแผน: นาฏยา  โชติไธสง
โรงเรียน: โรงเรียนบ้านวังวน
#จิตศึกษา #พัฒนาปัญญาภายใน

วายุผู้อารี

อ.120 นาที

เป้าหมายของแผน

ระดับต้น ฝึกสติ การใคร่ครวญ เคารพคุณค่าตนเองและคนอื่น เห็นความเกี่ยวเนื่องกันอยู่ระดับกลาง - Leading Self 2.1 มีวิจารณญาณเชิงจริยธรรมในการเลือกกระทำสิ่งถูก ช่วยเหลือคนอื่น สิ่งอื่น (ความกรุณา) การไม่ดูดาย และสามารถให้เหตุผลอย่างสมเหตุสมผล

การอยู่ร่วมกัน · การช่วยเหลือด้วยความอารี

คุณลักษณะที่มุ่งบ่มเพาะ#ความมีน้ำใจ ความเห็นอกเห็นใจ

ผู้สร้าง: นาฏยา โชติไธสง · วันที่สร้าง: 13/10/2026

▶

สื่อประกอบแผน

1 รายการ · กดเพื่อเปิดดูในหน้านี้1＋

PDF

วายุผู้อารี.pdfPDF

กำลังโหลดเอกสาร…

ขั้นเตรียมสภาวะจิต ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ

ครูและเด็กๆ นั่งล้อมวง เด็กๆ นอนเป็นปลาดาว (Body Scan นอนแบบสั้น) ครูพูด Scan ให้เด็กๆ รับรู้กายตั้งแต่หัวจรดเท้า ครูอ่านนิทาน "วายุผู้อารี" เมื่ออ่านจบแล้ว เด็กๆ ลุกขึ้นนั่ง ครูนำเด็กๆ ทำ Brain Gym(แบบสลับข้าง) ท่ากระต่าย กอหญ้านับ 1-10 เป็นภาษาไทยและภาษาอังกฤษ

EF · จำเพื่อใช้งานWorking MemoryEF · ยั้งคิดไตร่ตรองInhibitory ControlEF · ใส่ใจจดจ่อFocus / AttentionSELF · รู้ตนSelf-awareness / Self-concept / IdentitySELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSEL · รู้จักตนเองSelf-awarenessSEL · จัดการตนเองSelf-management

ขั้นกิจกรรม เพื่อให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างตัวเองและสรรพสิ่ง 10 – 15 นาที

2.1 ขั้นชง

ครูอ่านนิทาน "วายุผู้อารี" ช่วงที่ Scan และตั้งคำถาม (เพื่อทบทวนการรับข้อมูล)
1) ตัวละครมีใครบ้าง
2) เกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง

EF · จำเพื่อใช้งานWorking MemoryEF · ใส่ใจจดจ่อFocus / AttentionSELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSEL · เข้าใจสังคมSocial AwarenessSEL · จัดการความสัมพันธ์Relationship Skills

2.2 ขั้นเชื่อม

2.2.1 เชื่อมตนเอง

คำถามในฐานะคนนอกความคิด / ความรู้สึก

เด็กๆ คิดว่าลูกลิงรู้สึกอย่างไร เมื่อวายุมาช่วย

EF · จำเพื่อใช้งานWorking MemoryEF · ใส่ใจจดจ่อFocus / AttentionSELF · รู้ตนSelf-awareness / Self-concept / IdentitySELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSEL · เข้าใจสังคมSocial Awareness

คำถามเพื่อสลับที่ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร

ถ้าเด็กๆ เป็นกระต่ายน้อยที่เจ็บขา เด็กๆ อยากให้คนอื่นช่วยหรือไม่ ช่วยอย่างไร

EF · ยืดหยุ่นความคิดCognitive FlexibilitySELF · รู้ตนSelf-awareness / Self-concept / IdentitySEL · รู้จักตนเองSelf-awarenessSEL · เข้าใจสังคมSocial Awareness

เชื่อมโยงประสบการณ์อดีต

เด็กๆ เคยช่วยใครบ้างหรือไม่ และช่วยอย่างไร

EF · จำเพื่อใช้งานWorking MemorySELF · เห็นคุณค่าตนSelf-esteem / Self-worthSEL · รู้จักตนเองSelf-awarenessSEL · จัดการความสัมพันธ์Relationship Skills

เชื่อมการวิเคราะห์ปัจจุบัน

ถ้าเพื่อนทำของตกอยู่ตรงหน้า เด็กๆ จะช่วยอย่างไร เพราะอะไร

EF · ยั้งคิดไตร่ตรองInhibitory ControlEF · ประเมินตนเองSelf-MonitoringSELF · รู้ตนSelf-awareness / Self-concept / IdentitySEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบResponsible Decision-making

2.2.2 เชื่อมกันและกัน

เด็กๆ แลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน

EF · ยั้งคิดไตร่ตรองInhibitory ControlEF · ยืดหยุ่นความคิดCognitive FlexibilityEF · ใส่ใจจดจ่อFocus / AttentionSELF · เห็นคุณค่าตนSelf-esteem / Self-worthSELF · เชื่อมั่นว่าทำได้Self-confidence / Self-efficacySELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSEL · เข้าใจสังคมSocial AwarenessSEL · จัดการความสัมพันธ์Relationship SkillsSEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบResponsible Decision-makingSEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่างRespect for Diversity

2.3 ขั้นใช้ (สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต — อนาคต)

ถ้าเพื่อนทำลูกบอลตกน้ำ เด็ก ๆ จะช่วยเพื่อนอย่างไร
ครูสถานการณ์จำลอง ใช้ผ้าสีฟ้าแทนสระน้ำ วางลูกบอลบนผ้า และใช้ตุ๊กตาเป็นเพื่อนที่ทำลูกบอลตกน้ำ พูดว่า “บอลตกน้ำแล้ว ช่วยเก็บให้หน่อย” ให้เด็ก ๆ ทดลองเรียกครูหรือผู้ใหญ่มาช่วย เช่น “คุณครูคะ/ครับ ลูกบอลตกน้ำ ช่วยเก็บให้หน่อย” โดยยืนรอห่างจากขอบผ้า ครูย้ำว่า “ถ้าของตกน้ำ เด็ก ๆ ต้องเรียกครูหรือผู้ใหญ่ ห้ามลงน้ำหรือเอื้อมเก็บเอง”

EF · จำเพื่อใช้งานWorking MemoryEF · ยั้งคิดไตร่ตรองInhibitory ControlEF · ยืดหยุ่นความคิดCognitive FlexibilityEF · ใส่ใจจดจ่อFocus / AttentionEF · ริเริ่มลงมือทำInitiatingEF · วางแผนจัดระบบPlanning and OrganizingEF · มุ่งเป้าหมายGoal-Directed PersistenceSELF · เชื่อมั่นว่าทำได้Self-confidence / Self-efficacySELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSELF · พาตนเติบโตSelf-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibilitySEL · จัดการตนเองSelf-managementSEL · จัดการความสัมพันธ์Relationship SkillsSEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบResponsible Decision-making

ขั้นจบ 1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน

Empower ผ่านการกอด การชื่นชมความตั้งใจ ความพยายาม กล่าวขอบคุณทุก ๆ การเรียนรู้ ทุก ๆ ความคิด ขอบคุณตนเอง และขอบคุณกันและกัน

EF · จำเพื่อใช้งานWorking MemoryEF · ประเมินตนเองSelf-MonitoringSELF · เห็นคุณค่าตนSelf-esteem / Self-worthSELF · พาตนเติบโตSelf-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibilitySEL · รู้จักตนเองSelf-awarenessSEL · จัดการความสัมพันธ์Relationship Skills

✓

การประเมิน

สิ่งที่ครูควรสังเกตระหว่างกิจกรรม

สังเกตการรู้ตัวและจดจ่อ การตอบคำถาม การรับรู้ความรู้สึกผู้อื่น การกำกับตนเอง

แผนนี้เป็นอย่างไรสำหรับคุณ

❤️ชอบมาก 👍มีประโยชน์ 🙂น่าใช้ ✏️ให้ข้อเสนอแนะ

⌑

เข้าสู่ระบบก่อนกดปฏิกิริยา เพื่อยืนยันว่าเป็นความคิดเห็นจากสมาชิกจริง

เข้าสู่ระบบ

ประวัติแก้ไขล่าสุด 3 ครั้ง13/10/2026 11:40 · นาฏยา โชติไธสง · แก้ไขแผน