ที่นั่งคนละฝั่ง
ป.520 นาทีสื่อประกอบแผน
1 รายการ · กดเพื่อเปิดดูในหน้านี้1+
ขั้นเตรียมสภาวะจิต ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ
ครูชวนนักเรียนนั่งเป็นวง หายใจเข้า–ออกช้า ๆ 3 รอบ แล้วสังเกตสิ่งหนึ่งที่อยู่ตรงหน้า จากนั้นลองเปลี่ยนจุดที่มองเล็กน้อยและสังเกตว่าสิ่งที่เห็นเปลี่ยนไปอย่างไร
ขั้นกิจกรรม เพื่อให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างตัวเองและสรรพสิ่ง 10 – 15 นาที
2.1 ขั้นชง
ครูเปิดภาพให้นักเรียนสังเกตเงียบ ๆ โดยยังไม่บอกชื่อเรื่อง จากนั้นชวนบอกเฉพาะสิ่งที่เห็นจริงในภาพ ก่อนแยกออกจากสิ่งที่คิดหรือคาดเดาเกี่ยวกับตัวละคร
2.2 ขั้นเชื่อม
2.2.1 เชื่อมตนเอง
นักเรียนเห็นอะไรเกิดขึ้นในภาพ ตัวละครทั้งสองอาจรู้สึกอย่างไร และรายละเอียดใดทำให้คิดเช่นนั้น
ถ้าเป็นผู้โดยสารฝั่งที่เห็นกำแพงหินและฝั่งที่เห็นทิวทัศน์สวยงาม แต่ละคนอาจคิดหรือรู้สึกอย่างไร หากทั้งสองคนสลับที่นั่งกัน ความคิดหรือความรู้สึกอาจเปลี่ยนไปหรือไม่ เพราะเหตุใด
เคยมีเหตุการณ์ใดที่นักเรียนกับเพื่อนเห็นหรือเข้าใจเรื่องเดียวกันไม่เหมือนกันหรือไม่ หลังจากได้รับฟังอีกฝ่าย นักเรียนค้นพบมุมใดที่ตนยังไม่เคยเห็น
เมื่อคนสองคนมีมุมมองต่างกัน หมายความว่าต้องมีคนหนึ่งถูกและอีกคนหนึ่งผิดเสมอหรือไม่ เราควรตรวจสอบข้อเท็จจริง รับฟังความรู้สึก และพิจารณามุมอื่นอย่างไรก่อนสรุป
2.2.2 เชื่อมกันและกัน
นักเรียนแลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน
2.3 ขั้นใช้ (สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต — อนาคต)
ถ้าพี่ ๆ กับเพื่อนเห็นเหตุการณ์เดียวกัน แต่เข้าใจไม่ตรงกันจนเริ่มโต้เถียง พี่ ๆ จะทำอย่างไรก่อนตัดสินว่าใครถูกหรือผิด เพราะอะไร (ใคร่ครวญคำถามลงในสมุดจิตศึกษา)
ขั้นจบ 1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน
Empower ครูและนักเรียนนำสู่การขอบคุณ ขอบคุณความคิดเห็นที่พี่ ๆ แลกเปลี่ยนกันในวันนี้ และชื่นชมความตั้งใจของทุกคน
การประเมิน
สิ่งที่ครูควรสังเกตระหว่างกิจกรรม
สังเกตการแยกสิ่งที่เห็นจริงออกจากการคาดเดา การอธิบายสถานการณ์จากมุมของผู้อื่น การรับฟังความเห็นต่าง การตรวจสอบข้อมูลก่อนสรุป และการนำมุมมองที่หลากหลายไปใช้ในสถานการณ์ใกล้ตัว
