← กลับคลังแผน

📘 แผนจิตศึกษา: ก่อนใครจะลงมือ
ระดับชั้น: ป.5 | เวลา: 20 นาที
หมวดหมู่: การตัดสินใจเชิงจริยธรรม
แก่นของเรื่อง: การมองเห็นปัญหาเพียงอย่างเดียวไม่ทำให้สิ่งต่าง ๆ เปลี่ยนแปลง การตัดสินใจลงมือทำในสิ่งที่อยู่ในกำลังของตนสามารถสร้างผลดีต่อส่วนรวมได้

🎯 เป้าหมายของแผน
1. ระดับต้น ฝึกสติ  การใคร่ครวญ  เคารพคุณค่าตนเองและคนอื่น เห็นความเกี่ยวเนื่องกันอยู่
2. ระดับกลาง - Leading Self   2.1 มีวิจารณญาณเชิงจริยธรรมในการเลือกกระทำสิ่งถูก ช่วยเหลือคนอื่น สิ่งอื่น (ความกรุณา) การไม่ดูดาย และสามารถให้เหตุผลอย่างสมเหตุสมผล

🌱 คุณลักษณะที่มุ่งบ่มเพาะ
#ลงมือทำ · #ความรับผิดชอบ · #ส่วนรวม

1️⃣ ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)
ครูและนักเรียนนั่งเป็นวงกลม ไหว้ทักทายกันอย่างนอบน้อม ทำ Brain Gym แบบสลับข้างช้า ๆ แล้วกลับมารับรู้ลมหายใจเข้า–ออกและความรู้สึกของตนประมาณ 1 นาที

2️⃣ ขั้นกิจกรรม (เพื่อให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างตัวเองและสรรพสิ่ง 10–15 นาที)
2.1 ขั้นชง
ครูเปิดคลิปต้นฉบับเรื่อง “ขี้... ขี้...” ให้นักเรียนชม แล้วชวนทบทวนว่าใครทำอะไรและเหตุการณ์เปลี่ยนไปอย่างไร

2.2.1 เชื่อมตนเอง
• คำถามในฐานะคนนอก (ความคิด / ความรู้สึก): นักเรียนคิดหรือรู้สึกอย่างไรเมื่อเด็กผู้หญิงตัดสินใจลงมือเก็บสิ่งที่คนอื่นเพียงพูดถึง
• คำถามเพื่อสลับที่ (ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร): ถ้านักเรียนเป็นผู้ใหญ่คนหนึ่งในเหตุการณ์ นักเรียนคิดว่าอะไรอาจทำให้ตนยังไม่ลงมือทำ
• เชื่อมโยงประสบการณ์ (อดีต): ที่ผ่านมา นักเรียนเคยพบเหตุการณ์ที่ทุกคนเห็นปัญหาแต่ยังไม่มีใครเริ่มลงมือหรือไม่ แล้วเกิดอะไรขึ้น
• เชื่อมการวิเคราะห์ (ปัจจุบัน): ในปัจจุบัน อะไรทำให้คนเลือกลงมือแก้ปัญหาหรือเลือกปล่อยผ่าน และแต่ละทางเลือกอาจส่งผลอย่างไร

2.2.2 เชื่อมกันและกัน
นักเรียนแลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน

2.3 ขั้นใช้ (สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อการตัดสินใจเชิงจริยธรรมและการนำตนเอง — อนาคต)
ถ้านักเรียนเห็นขยะหรือของที่อาจทำให้เพื่อนเกิดอันตรายในบริเวณโรงเรียน โดยยังไม่มีใครจัดการ นักเรียนจะคิดและลงมืออย่างไร (ใคร่ครวญคำถามลงในสมุดจิตศึกษา)

3️⃣ ขั้นจบ
Empower ครูและนักเรียนนำสู่การขอบคุณ ขอบคุณความคิดเห็นที่พี่ ๆ แลกเปลี่ยนกันในวันนี้ และชื่นชมความตั้งใจของทุกคน

✅ การประเมิน
สังเกตการจดจ่อและรับฟัง การอธิบายความคิดโดยเชื่อมโยงกับเหตุการณ์ในสื่อ การมองจากหลายมุม การเชื่อมโยงประสบการณ์ และการเสนอวิธีนำแก่นเรื่อง “การมองเห็นปัญหาเพียงอย่างเดียวไม่ทำให้สิ่งต่าง ๆ เปลี่ยนแปลง การตัดสินใจลงมือทำในสิ่งที่อยู่ในกำลังของตนสามารถสร้างผลดีต่อส่วนรวมได้” ไปใช้กับสถานการณ์ใกล้ตัว

📎 สื่อประกอบแผน
• วิดีโอประกอบแผน: https://www.youtube.com/watch?v=6W6ZRf--bV8

ผู้สร้างแผน: นายวชิรวิทย์  บุญครอบ
โรงเรียน: โรงเรียนบ้านวังวน
#จิตศึกษา #พัฒนาปัญญาภายใน

ก่อนใครจะลงมือ

ป.520 นาที

เป้าหมายของแผน

ระดับต้น ฝึกสติ การใคร่ครวญ เคารพคุณค่าตนเองและคนอื่น เห็นความเกี่ยวเนื่องกันอยู่ระดับกลาง - Leading Self 2.1 มีวิจารณญาณเชิงจริยธรรมในการเลือกกระทำสิ่งถูก ช่วยเหลือคนอื่น สิ่งอื่น (ความกรุณา) การไม่ดูดาย และสามารถให้เหตุผลอย่างสมเหตุสมผล

การตัดสินใจเชิงจริยธรรม · การมองเห็นปัญหาเพียงอย่างเดียวไม่ทำให้สิ่งต่าง ๆ เปลี่ยนแปลง การตัดสินใจลงมือทำในสิ่งที่อยู่ในกำลังของตนสามารถสร้างผลดีต่อส่วนรวมได้

คุณลักษณะที่มุ่งบ่มเพาะ#ลงมือทำ#ความรับผิดชอบ#ส่วนรวม

ผู้สร้าง: นายวชิรวิทย์ บุญครอบ · วันที่สร้าง: 23/10/2026

▶

สื่อประกอบแผน

1 รายการ · กดเพื่อเปิดดูในหน้านี้1＋

▶

วิดีโอประกอบแผนYOUTUBE

ขั้นเตรียมสภาวะจิต ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ

ครูและนักเรียนนั่งเป็นวงกลม ไหว้ทักทายกันอย่างนอบน้อม ทำ Brain Gym แบบสลับข้างช้า ๆ แล้วกลับมารับรู้ลมหายใจเข้า–ออกและความรู้สึกของตนประมาณ 1 นาที

EF · ใส่ใจจดจ่อFocus / AttentionSELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSEL · จัดการตนเองSelf-management

ขั้นกิจกรรม เพื่อให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างตัวเองและสรรพสิ่ง 10 – 15 นาที

2.1 ขั้นชง

ครูเปิดคลิปต้นฉบับเรื่อง “ขี้... ขี้...” ให้นักเรียนชม แล้วชวนทบทวนว่าใครทำอะไรและเหตุการณ์เปลี่ยนไปอย่างไร

EF · จำเพื่อใช้งานWorking MemoryEF · ใส่ใจจดจ่อFocus / AttentionSELF · รู้ตนSelf-awareness / Self-concept / IdentitySEL · เข้าใจสังคมSocial Awareness

2.2 ขั้นเชื่อม

2.2.1 เชื่อมตนเอง

คำถามในฐานะคนนอกความคิด / ความรู้สึก

นักเรียนคิดหรือรู้สึกอย่างไรเมื่อเด็กผู้หญิงตัดสินใจลงมือเก็บสิ่งที่คนอื่นเพียงพูดถึง

EF · ยั้งคิดไตร่ตรองInhibitory ControlEF · ยืดหยุ่นความคิดCognitive FlexibilitySELF · รู้ตนSelf-awareness / Self-concept / IdentitySEL · รู้จักตนเองSelf-awareness

คำถามเพื่อสลับที่ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร

ถ้านักเรียนเป็นผู้ใหญ่คนหนึ่งในเหตุการณ์ นักเรียนคิดว่าอะไรอาจทำให้ตนยังไม่ลงมือทำ

EF · ยืดหยุ่นความคิดCognitive FlexibilityEF · ควบคุมอารมณ์Emotional ControlSELF · รู้ตนSelf-awareness / Self-concept / IdentitySEL · เข้าใจสังคมSocial Awareness

เชื่อมโยงประสบการณ์อดีต

ที่ผ่านมา นักเรียนเคยพบเหตุการณ์ที่ทุกคนเห็นปัญหาแต่ยังไม่มีใครเริ่มลงมือหรือไม่ แล้วเกิดอะไรขึ้น

EF · จำเพื่อใช้งานWorking MemoryEF · ประเมินตนเองSelf-MonitoringSELF · รู้ตนSelf-awareness / Self-concept / IdentitySELF · พาตนเติบโตSelf-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibilitySEL · รู้จักตนเองSelf-awareness

เชื่อมการวิเคราะห์ปัจจุบัน

ในปัจจุบัน อะไรทำให้คนเลือกลงมือแก้ปัญหาหรือเลือกปล่อยผ่าน และแต่ละทางเลือกอาจส่งผลอย่างไร

EF · ยั้งคิดไตร่ตรองInhibitory ControlEF · ยืดหยุ่นความคิดCognitive FlexibilitySELF · พาตนเติบโตSelf-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibilitySEL · เข้าใจสังคมSocial AwarenessSEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบResponsible Decision-making

2.2.2 เชื่อมกันและกัน

นักเรียนแลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน

EF · ยืดหยุ่นความคิดCognitive FlexibilityEF · ควบคุมอารมณ์Emotional ControlSELF · รู้ตนSelf-awareness / Self-concept / IdentitySEL · จัดการความสัมพันธ์Relationship SkillsSEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่างRespect for Diversity

2.3 ขั้นใช้ (สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต — อนาคต)

ถ้านักเรียนเห็นขยะหรือของที่อาจทำให้เพื่อนเกิดอันตรายในบริเวณโรงเรียน โดยยังไม่มีใครจัดการ นักเรียนจะคิดและลงมืออย่างไร (ใคร่ครวญคำถามลงในสมุดจิตศึกษา)

EF · ยั้งคิดไตร่ตรองInhibitory ControlEF · วางแผนจัดระบบPlanning and OrganizingSELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSELF · พาตนเติบโตSelf-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibilitySEL · จัดการความสัมพันธ์Relationship SkillsSEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบResponsible Decision-making

ขั้นจบ 1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน

Empower ครูและนักเรียนนำสู่การขอบคุณ ขอบคุณความคิดเห็นที่พี่ ๆ แลกเปลี่ยนกันในวันนี้ และชื่นชมความตั้งใจของทุกคน

EF · ใส่ใจจดจ่อFocus / AttentionEF · ควบคุมอารมณ์Emotional ControlSELF · เห็นคุณค่าตนSelf-esteem / Self-worthSEL · จัดการความสัมพันธ์Relationship Skills

✓

การประเมิน

สิ่งที่ครูควรสังเกตระหว่างกิจกรรม

สังเกตการจดจ่อและรับฟัง การอธิบายความคิดโดยเชื่อมโยงกับเหตุการณ์ในสื่อ การมองจากหลายมุม การเชื่อมโยงประสบการณ์ และการเสนอวิธีนำแก่นเรื่อง “การมองเห็นปัญหาเพียงอย่างเดียวไม่ทำให้สิ่งต่าง ๆ เปลี่ยนแปลง การตัดสินใจลงมือทำในสิ่งที่อยู่ในกำลังของตนสามารถสร้างผลดีต่อส่วนรวมได้” ไปใช้กับสถานการณ์ใกล้ตัว

แผนนี้เป็นอย่างไรสำหรับคุณ

❤️ชอบมาก 👍มีประโยชน์ 🙂น่าใช้ ✏️ให้ข้อเสนอแนะ

⌑

เข้าสู่ระบบก่อนกดปฏิกิริยา เพื่อยืนยันว่าเป็นความคิดเห็นจากสมาชิกจริง

เข้าสู่ระบบ