📘 แผนจิตศึกษา: เจ้านกกระจอก
ระดับชั้น: อ.2 | เวลา: 20 นาที
หมวดหมู่: การเข้าใจตนเอง
แก่นของเรื่อง: การเป็นตัวของตัวเอง

🎯 เป้าหมายของแผน
1. ระดับต้น ฝึกสติ  การใคร่ครวญ  เคารพคุณค่าตนเองและคนอื่น เห็นความเกี่ยวเนื่องกันอยู่

🌱 คุณลักษณะที่มุ่งบ่มเพาะ
#การเข้าใจตนเอง

1️⃣ ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)
นักเรียนนอนท่าปลาดาว (Body Scan) ครูพูดผ่อนคลายทีละส่วนของร่างกายพร้อมอ่านนิทาน เรื่อง เจ้านกกระจอก จากนั้นนั่งหลังตรงเพื่อทำ Brain Gym (ท่ากระต่าย-กอหญ้า) โดยนับเพิ่ม 1-20

2️⃣ ขั้นกิจกรรม (เพื่อให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างตัวเองและสรรพสิ่ง 10–15 นาที)
2.1 ขั้นชง
ครูอ่านนิทาน เรื่อง เจ้านกกระจอก ช่วงที่ Scan และตั้งคำถาม (เพื่อทบทวนการรับข้อมูล)
1. ในนิทาน เรื่อง เจ้านกกระจอก มีตัวละครอะไรบ้าง
2. และเกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง

2.2.1 เชื่อมตนเอง
• คำถามในฐานะคนนอก (ความคิด / ความรู้สึก): ทำไมลูกนกถึงเศร้าและนอนอยู่คนเดียว หลังจากตกลงมา
• คำถามเพื่อสลับที่ (ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร): ถ้าเด็ก ๆ เป็นลูกนก เด็ก ๆ อยากบอกอะไรกับพ่อแม่ของนก
• เชื่อมโยงประสบการณ์ (อดีต): เคยมีครั้งไหนที่เด็ก ๆ อยากทำอะไรด้วยตัวเอง แล้วได้ลองทำไหม ตอนนั้นเด็ก ๆ รู้สึกอย่างไร
• เชื่อมการวิเคราะห์ (ปัจจุบัน): ถ้าวันนี้เพื่อน ๆ ใบงานไม่เหมือนเรา เด็ก ๆ คิดว่าเพื่อนทำผิดไหม เพราะอะไร

2.2.2 เชื่อมกันและกัน
แลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นที่น่าสนใจจากผู้เรียน

2.3 ขั้นใช้ (สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อการตัดสินใจเชิงจริยธรรมและการนำตนเอง — อนาคต)
ถ้าวันหนึ่งมีคนบอกให้เราเป็นเหมือนคนอื่น เราจะบอกความต้องการของเราอย่างไร

3️⃣ ขั้นจบ
Empower ผ่านการกอด การชื่นชมความตั้งใจ ความพยายาม กล่าวขอบคุณทุก ๆ การเรียนรู้ ทุก ๆ ความคิด ทุก ๆ ความตั้งใจ ขอบคุณตนเอง และขอบคุณซึ่งกันและกัน

✅ การประเมิน
ขั้นเตรียมสภาวะจิต
1. สังเกตการจดจ่อใส่ใจ
2. สังเกตการรู้ตัวและกำกับตนเอง
ขั้นกิจกรรม
3. สังเกตการมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรม เช่น การสนทนาร่วมกับผู้อื่น
ขั้นจบ
4. สังเกตการจดจ่อใส่ใจ
5. สังเกตการรู้ตัวและกำกับตนเอง

ผู้สร้างแผน: ชรินรัตน์ ธรรมมา
โรงเรียน: โรงเรียนบ้านวังวน
#จิตศึกษา #พัฒนาปัญญาภายใน

เจ้านกกระจอก

อ.220 นาที

เป้าหมายของแผน

ระดับต้น ฝึกสติ การใคร่ครวญ เคารพคุณค่าตนเองและคนอื่น เห็นความเกี่ยวเนื่องกันอยู่

การเข้าใจตนเอง · การเป็นตัวของตัวเอง

คุณลักษณะที่มุ่งบ่มเพาะ#การเข้าใจตนเอง

ผู้สร้าง: ชรินรัตน์ ธรรมมา · วันที่สร้าง: 02/10/2026

ขั้นเตรียมสภาวะจิต ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ

นักเรียนนอนท่าปลาดาว (Body Scan) ครูพูดผ่อนคลายทีละส่วนของร่างกายพร้อมอ่านนิทาน เรื่อง เจ้านกกระจอก จากนั้นนั่งหลังตรงเพื่อทำ Brain Gym (ท่ากระต่าย-กอหญ้า) โดยนับเพิ่ม 1-20

EF · ใส่ใจจดจ่อFocus / AttentionSELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSEL · รู้จักตนเองSelf-awareness

ขั้นกิจกรรม เพื่อให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างตัวเองและสรรพสิ่ง 10 – 15 นาที

2.1 ขั้นชง

ครูอ่านนิทาน เรื่อง เจ้านกกระจอก ช่วงที่ Scan และตั้งคำถาม (เพื่อทบทวนการรับข้อมูล)
1. ในนิทาน เรื่อง เจ้านกกระจอก มีตัวละครอะไรบ้าง
2. และเกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง

EF · จำเพื่อใช้งานWorking MemorySELF · รู้ตนSelf-awareness / Self-concept / IdentitySEL · รู้จักตนเองSelf-awareness

2.2 ขั้นเชื่อม

2.2.1 เชื่อมตนเอง

คำถามในฐานะคนนอกความคิด / ความรู้สึก

ทำไมลูกนกถึงเศร้าและนอนอยู่คนเดียว หลังจากตกลงมา

EF · ยั้งคิดไตร่ตรองInhibitory ControlSELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSEL · เข้าใจสังคมSocial Awareness

คำถามเพื่อสลับที่ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร

ถ้าเด็ก ๆ เป็นลูกนก เด็ก ๆ อยากบอกอะไรกับพ่อแม่ของนก

EF · ประเมินตนเองSelf-MonitoringSELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSEL · จัดการความสัมพันธ์Relationship Skills

เชื่อมโยงประสบการณ์อดีต

เคยมีครั้งไหนที่เด็ก ๆ อยากทำอะไรด้วยตัวเอง แล้วได้ลองทำไหม ตอนนั้นเด็ก ๆ รู้สึกอย่างไร

EF · ควบคุมอารมณ์Emotional ControlSELF · เชื่อมั่นว่าทำได้Self-confidence / Self-efficacySEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบResponsible Decision-making

เชื่อมการวิเคราะห์ปัจจุบัน

ถ้าวันนี้เพื่อน ๆ ใบงานไม่เหมือนเรา เด็ก ๆ คิดว่าเพื่อนทำผิดไหม เพราะอะไร

EF · ยั้งคิดไตร่ตรองInhibitory ControlEF · ยืดหยุ่นความคิดCognitive FlexibilitySELF · พาตนเติบโตSelf-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibilitySEL · เข้าใจสังคมSocial AwarenessSEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบResponsible Decision-makingSEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่างRespect for Diversity

2.2.2 เชื่อมกันและกัน

แลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นที่น่าสนใจจากผู้เรียน

EF · ริเริ่มลงมือทำInitiatingEF · วางแผนจัดระบบPlanning and OrganizingEF · มุ่งเป้าหมายGoal-Directed PersistenceSELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSEL · รู้จักตนเองSelf-awarenessSEL · จัดการตนเองSelf-management

2.3 ขั้นใช้ (สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต — อนาคต)

ถ้าวันหนึ่งมีคนบอกให้เราเป็นเหมือนคนอื่น เราจะบอกความต้องการของเราอย่างไร

EF · ประเมินตนเองSelf-MonitoringEF · ริเริ่มลงมือทำInitiatingEF · มุ่งเป้าหมายGoal-Directed PersistenceSELF · เชื่อมั่นว่าทำได้Self-confidence / Self-efficacySELF · พาตนเติบโตSelf-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibilitySEL · เข้าใจสังคมSocial Awareness

ขั้นจบ 1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน

Empower ผ่านการกอด การชื่นชมความตั้งใจ ความพยายาม กล่าวขอบคุณทุก ๆ การเรียนรู้ ทุก ๆ ความคิด ทุก ๆ ความตั้งใจ ขอบคุณตนเอง และขอบคุณซึ่งกันและกัน

EF · ควบคุมอารมณ์Emotional ControlSELF · เชื่อมั่นว่าทำได้Self-confidence / Self-efficacySEL · จัดการความสัมพันธ์Relationship Skills

✓

การประเมิน

สิ่งที่ครูควรสังเกตระหว่างกิจกรรม

ขั้นเตรียมสภาวะจิต
1. สังเกตการจดจ่อใส่ใจ
2. สังเกตการรู้ตัวและกำกับตนเอง
ขั้นกิจกรรม
3. สังเกตการมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรม เช่น การสนทนาร่วมกับผู้อื่น
ขั้นจบ
4. สังเกตการจดจ่อใส่ใจ
5. สังเกตการรู้ตัวและกำกับตนเอง

แผนนี้เป็นอย่างไรสำหรับคุณ

❤️ชอบมาก 👍มีประโยชน์ 🙂น่าใช้ ✏️ให้ข้อเสนอแนะ

⌑

เข้าสู่ระบบก่อนกดปฏิกิริยา เพื่อยืนยันว่าเป็นความคิดเห็นจากสมาชิกจริง

เข้าสู่ระบบ