แผนจิตศึกษา: ลูกไม้ขอโทษ

เวลา 20 นาทีระดับชั้น อ.1ผู้สร้าง นาฏยา โชติไธสง

แก่นของเรื่อง:ยอมรับผิด ขอโทษ และลงมือแก้ไข

เป้าหมายของแผน:ระดับต้น ฝึกสติ การใคร่ครวญ เคารพคุณค่าตนเองและคนอื่น เห็นความเกี่ยวเนื่องกันอยู่ · ระดับกลาง - Leading Self 2.1 มีวิจารณญาณเชิงจริยธรรมในการเลือกกระทำสิ่งถูก ช่วยเหลือคนอื่น สิ่งอื่น (ความกรุณา) การไม่ดูดาย และสามารถให้เหตุผลอย่างสมเหตุสมผล

1ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)

ครูและนักเรียนนั่งล้อมวง นักเรียนนอนเป็นปลาดาว (Body Scan) ครูพูด Scan ให้นักเรียนรับรู้กายตั้งแต่หัวจรดเท้า ครูอ่านนิทาน “ลูกไม้ขอโทษ”เมื่ออ่านจบแล้ว นักเรียนลุกขึ้นนั่ง ครูนำนักเรียนทำ Brain Gym (แบบสลับช้าง) ท่าตะปู-ค้อน โดยนับเลขจาก 1 ถึง 10

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

2ขั้นกิจกรรม 10–15 นาที

2.1 ขั้นชง

ครูอ่านนิทาน “ลูกไม้ขอโทษ” ช่วงที่ Scan และตั้งคำถาม (เพื่อทบทวนการรับข้อมูล)
1) ตัวละครมีใครบ้าง
2) เกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)

2.2 ขั้นเชื่อม

2.2.1 เชื่อมตนเอง

คำถามในฐานะคนนอกความคิด / ความรู้สึก

เด็กๆ คิดว่าน้ำตาลรู้สึกอย่างไร เมื่อหาจานข้าวไม่เจอ

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)
คำถามเพื่อสลับที่ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร

ถ้าเด็กๆ เป็นลูกไม้ เห็นคนอื่นเดือดร้อนเพราะสิ่งที่ทำ เด็กๆ จะรู้สึกอย่างไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)
คำถามเพื่อเชื่อมโยงประสบการณ์อดีต

1) นักเรียนเคยไปรังแกหรือแกล้งเพื่อนบ้างหรือไม่ ถ้าเคย รู้สึกอย่างไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)
คำถามเพื่อเชื่อมการวิเคราะห์ปัจจุบัน

ถ้าเราเอาของเพื่อนไปซ่อน เพื่อนจะรู้สึกอย่างไร เพราะอะไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)

2.2.2 เชื่อมกันและกัน

นักเรียนแลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)

2.3 ขั้นใช้

สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต (อนาคต)

ถ้าเพื่อนเอารองเท้าของเด็ก ๆ ไปซ่อน เด็ก ๆ จะพูดและทำอย่างไรให้ได้รองเท้าคืนโดยไม่ทะเลาะกัน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)EF · ริเริ่มลงมือทำ (Initiating)EF · วางแผนจัดระบบ (Planning and Organizing)EF · มุ่งเป้าหมาย (Goal-Directed Persistence)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)

3ขั้นจบ (1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน)

Empower ผ่านการกอด การชื่นชมความตั้งใจ ความพยายาม กล่าวขอบคุณ ทุกๆการเรียนรู้ ทุกๆความคิด ขอบคุณตนเอง และขอบคุณกันและกัน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)

การประเมิน

สังเกตการรู้ตัวและจดจ่อ การตอบคำถาม การบอกความรู้สึก การเข้าใจผลของการกระทำ การกำกับตนเอง การยอมรับสิ่งที่ทำ การขอโทษ