แผนจิตศึกษา: ไก่นอกคอก

เวลา 20 นาทีระดับชั้น ป.2ผู้สร้าง นายโฆษิต สารคุสารคุณ

แก่นของเรื่อง:การกล้าก้าวออกจากความคุ้นเคยและไม่ยอมแพ้ต่ออุปสรรค ช่วยให้เราได้ใช้ชีวิตตามคุณค่าและความต้องการของตนเอง

เป้าหมายของแผน:ระดับต้น ฝึกสติ การใคร่ครวญ เคารพคุณค่าตนเองและคนอื่น เห็นความเกี่ยวเนื่องกันอยู่

1ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)

ครูและนักเรียนนั่งล้อมวง ครูนำนักเรียนทำ Brain Gym (แบบสลับข้าง) ท่าจีบ-มินิฮาร์ท โดยนับเพิ่มทีละ 2 จาก 0 ถึง 20 และนับลดทีละ 2 จาก 20 ถึง 0

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

2ขั้นกิจกรรม 10–15 นาที

2.1 ขั้นชง

ครูเล่านิทานเรื่อง "ไก่นอกคอก" ให้นักเรียนฟัง

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)

2.2 ขั้นเชื่อม

2.2.1 เชื่อมตนเอง

คำถามในฐานะคนนอกความคิด / ความรู้สึก

นักเรียนรู้สึกหรือคิดอย่างไร ที่ไก่นอกคอกพยายมบินออกจากกรงจนสำเร็จ

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)
คำถามเพื่อสลับที่ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร

ถ้านักเรียนเป็นเพื่อนของไก่นอกคอก คิดว่าทำไมตอนแรกเพื่อนไก่ถึงไม่คิดจะออกไปนอกกรง

ทักษะและมิติที่พัฒนา: SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)
คำถามเพื่อเชื่อมโยงประสบการณ์อดีต

นักเรียนเคยพยายามทำสิ่งใดสำเหร็จ แตกว่าจะสำเร็จต้องทำหลายครั้ง และต้องใช้เวลานานกว่าจะทำได้

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)
คำถามเพื่อเชื่อมการวิเคราะห์ปัจจุบัน

คนที่มุ่งมั่น พยายามทำสิ่งต่าง ๆ จนสำเร็จ จะส่งผลดีต่อคนคนนั้นอย่างไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)EF · วางแผนจัดระบบ (Planning and Organizing)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)

2.2.2 เชื่อมกันและกัน

นักเรียนแลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)

2.3 ขั้นใช้

สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต (อนาคต)

นักเรียนเขียนใคร่ครวญลงในสมุดว่า ถ้าหากนักเรียนต้องทำในสิ่งที่ยาก ท้าทาย และไม่ชอบ จะมีวิธีการอย่างไรในการทำสิ่งนั้นจนสำเสร็จ

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ริเริ่มลงมือทำ (Initiating)EF · วางแผนจัดระบบ (Planning and Organizing)EF · มุ่งเป้าหมาย (Goal-Directed Persistence)

3ขั้นจบ (1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน)

Empower ผ่านการชื่นชมความตั้งใจ ความพยายาม กล่าวขอบคุณทุก ๆ การเรียนรู้ ทุก ๆ ความคิด ขอบคุณตนเอง และขอบคุณกันและกัน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)

การประเมิน

สังเกต การจดจ่อ รู้ตัว การกำกับตนเอง