แผนจิตศึกษา: ตะกร้ามิตรภาพ

เวลา 20 นาทีระดับชั้น ป.3ผู้สร้าง นางจินตนา โชติเสน

แก่นของเรื่อง:การเปลี่ยนความขัดแย้งเป็นมิตรภาพ

เป้าหมายของแผน:ระดับต้น ฝึกสติ การใคร่ครวญ เคารพคุณค่าตนเองและคนอื่น เห็นความเกี่ยวเนื่องกันอยู่ · ระดับกลาง - Leading Self 2.1 มีวิจารณญาณเชิงจริยธรรมในการเลือกกระทำสิ่งถูก ช่วยเหลือคนอื่น สิ่งอื่น (ความกรุณา) การไม่ดูดาย และสามารถให้เหตุผลอย่างสมเหตุสมผล · ระดับกลาง - Leading Self 2.2 มีวิจารณญาณในการตัดสินใจ นำตนเองให้สามารถเข้าใจความหลากหลาย และความแตกต่างของแต่ละบุคคล

1ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)

นักเรียนนั่งเป็นวงกลม ครูและนักเรียนไหว้ทักทายกันและกันอย่างนอบน้อม ครูนำการรู้ตัวด้วย Brain Gyms และกลับมารู้ตัวด้วยการรับรู้การรับรู้ลมหายใจเข้า-ออก

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

2ขั้นกิจกรรม 10–15 นาที

2.1 ขั้นชง

ครูเล่าเรื่อง “ตะกร้ามิตรภาพ" ครูตั้งคำถามเพื่อการทบทวน
1. มีตัวละครอะไรบ้าง
2. เกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

2.2 ขั้นเชื่อม

2.2.1 เชื่อมตนเอง

คำถามในฐานะคนนอกความคิด / ความรู้สึก

นักเรียนมีความรู้สึกหรือมีความคิดอะไรเกิดขึ้นต่อพ่อ

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)
คำถามเพื่อสลับที่ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร

ถ้านักเรียนเป็นพ่อพี่คิดว่าทำไมพ่อถึงทำเช่นนั้น

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)
คำถามเพื่อเชื่อมโยงประสบการณ์อดีต

นักเรียนเคยใช้อารมณ์ในการตัดสินปัญหาหรือไม่เหตุการณ์มันเป็นอย่างไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)
คำถามเพื่อเชื่อมการวิเคราะห์ปัจจุบัน

ถ้าทุกคนใช้แต่อารมณ์เหนือเหตุผลในการตัดสินปัญหา นักเรียนคิดว่าจะส่งผลอย่างไรต่อคนคนนั้นและคนรอบข้างอย่างไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)

2.2.2 เชื่อมกันและกัน

นักเรียนแลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)

2.3 ขั้นใช้

สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต (อนาคต)

ถ้าวันนึงที่นักเรียนต้องเจอสถานการณ์ที่ทำให้โกรธ โมโห (อาจจะเป็นสถานการณ์ที่เราผิดหรือไม่ผิดก็ได้) นักเรียนจะมีวิธีการจัดการอารมณ์ของตนเองอย่างไร ที่ทำให้ไม่เคยส่งผลเสียต่อตนเองและผู้อื่น หรือทำให้สถานการณ์นั้นแย่ไปกว่าเดิม

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ริเริ่มลงมือทำ (Initiating)EF · วางแผนจัดระบบ (Planning and Organizing)EF · มุ่งเป้าหมาย (Goal-Directed Persistence)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)

3ขั้นจบ (1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน)

Empower ครูและนักเรียนนำสู่การขอบคุณ ขอบคุณความคิดเห็นที่พี่ ๆ แลกเปลี่ยนกันในวันนี้ และชื่นชมความตั้งใจของทุกคน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)

การประเมิน

สังเกตการณ์จดจ่อ การรู้ตัว การกำกับตนเอง สังเกตการมีส่วนร่วมในกิจกรรม ทั้ง การรับฟัง การสนทนา การตอบคำถาม