นักเรียนมีความคิด หรือรู้สึกอย่างไร หลังจากฟังนิทานจบ เพราะอะไร
แผนจิตศึกษา: ฮูกน้อยผู้ตั้งใจ กับชิโระขี้มั่ว
แก่นของเรื่อง:การฟังให้เข้าใจและคิดก่อนตอบช่วยให้สื่อสารอย่างมีคุณค่า เรียนรู้ได้ดี และเคารพเวลาและความรู้สึกของผู้อื่น
เป้าหมายของแผน:ระดับกลาง - Leading Self 2.2 มีวิจารณญาณในการตัดสินใจ นำตนเองให้สามารถเข้าใจความหลากหลาย และความแตกต่างของแต่ละบุคคล
1ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)
ครูและนักเรียนนั่งเป็นวงกลม ไหว้ทักทายกันอย่างนอบน้อม ทำ Brain Gym แบบสลับข้างช้า ๆ แล้วกลับมารับรู้ลมหายใจเข้า–ออกและความรู้สึกของตนประมาณ 1 นาที
2ขั้นกิจกรรม 10–15 นาที
2.1 ขั้นชง
ครูอ่านนิทาน “เรื่อง ฮูกน้อยผู้ตั้งใจ กับชิโระขี้มั่ว” ให้นักเรียนฟัง ครูตั้งคำถาม “เกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง”
2.2 ขั้นเชื่อม
2.2.1 เชื่อมตนเอง
ถ้านักเรียนเป็นเพื่อนร่วมห้องของฮูกน้อยและชิโระ นักเรียนจะรู้สึกอย่างไร ตอนที่ชิโระตอบแบบมั่ว ๆ บ่อย ๆ จนการเรียนสะดุด?
นักเรียนคิดว่า สิ่งที่กระต่ายพูดกับชิโระว่า “อยากให้คิดก่อนตอบได้ไหม” นักเรียน รู้สึกว่าน้ำเสียงน่าจะเป็นแบบไหน? เป็นการเตือนด้วยความหวังดี หรือรู้สึกรำคาญ?
นักเรียนเคยมีประสบการณ์คล้ายชิโระไหม ที่รีบตอบโดยไม่คิดให้ดีก่อน แล้วเกิดผลอย่างไรบ้าง?
นักเรียนเคยมีใครเตือนด้วยความหวังดี คล้ายที่เพื่อนเตือน
ชิโระบ้างไหม? ตอนนั้นคุณรู้สึกอย่างไร?
นักเรียนเป็นชิโระในวันนั้น นักเรียนจะตัดสินใจทำอย่างไรหลังจากถูกเพื่อนเตือน จะปรับปรุงตัวหรือไม่? เพราะอะไร?
ในห้องนักเรียนมีเพื่อนที่เหมือนชิโระ และแบบกระต่ายหรือไม่? นักเรียนชอบแบบชิโระหรือแบบกระต่ายเพราะอะไร?
2.2.2 เชื่อมกันและกัน
นักเรียนแลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน
2.3 ขั้นใช้
สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต (อนาคต)
เวลาที่นักเรียนอยากตอบคำถามมาก แต่ยังไม่แน่ใจว่าถูกหรือไม่ นักเรียนจะมีวิธีควบคุมตัวเองอย่างไร เพื่อให้มีสติ?
นักเรียนว่า “คิดให้ดีก่อนพูดหรือก่อนตอบ” จะช่วยให้นักเรียนหลีกเลี่ยงปัญหาอะไรได้บ้างในชีวิตประจำวัน?
นักเรียนลองตั้งเป้าหมายให้ตัวเอง 1 ข้อ ว่าต่อจากนี้นักเรียนจะปรับพฤติกรรมอย่างไรเกี่ยวกับ “การคิดก่อนตอบ”
3ขั้นจบ (1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน)
Empower ครูและนักเรียนนำสู่การขอบคุณ ขอบคุณความคิดเห็นที่พี่ ๆ แลกเปลี่ยนกันในวันนี้ และชื่นชมความตั้งใจของทุกคน
การประเมิน
สังเกตการจดจ่อ การรับฟัง การตอบคำถามอย่างมีเหตุผล การเชื่อมโยงประสบการณ์ และการนำแนวคิดเรื่องคิดก่อนพูดไปใช้กับสถานการณ์ใกล้ตัว