เด็ก ๆ คิดว่า ปีศาจขี้เหงารู้สึกอย่างไร ตอนที่เห็นเด็ก ๆ เล่นด้วยกัน
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)
แผนจิตศึกษา: ปีศาจขี้เหงา
แก่นของเรื่อง:อยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข
เป้าหมายของแผน:ระดับต้น ฝึกสติ การใคร่ครวญ เคารพคุณค่าตนเองและคนอื่น เห็นความเกี่ยวเนื่องกันอยู่
1ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)
นักเรียนนอนท่าปลาดาว (Body Scan) ครูพูดผ่อนคลายทีละส่วนของร่างกายพร้อมอ่านนิทาน เรื่อง ปีศาจขี้เหงา จากนั้นนั่งหลังตรงเพื่อทำ Brain Gym (ท่ากระต่าย-กอหญ้า) โดยนับเพิ่ม 1-20
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)
2ขั้นกิจกรรม 10–15 นาที
2.1 ขั้นชง
ครูอ่านนิทาน เรื่อง ปีศาจขี้เหงา ช่วงที่ Scan และตั้งคำถาม (เพื่อทบทวนการรับข้อมูล)
1. ในนิทาน เรื่อง ปีศาจขี้เหงา มีตัวละครอะไรบ้าง
2. และเกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)
2.2 ขั้นเชื่อม
2.2.1 เชื่อมตนเอง
ถ้าเด็ก ๆ อยากมีความสุขเหมือนเด็ก ๆ ในโรงเรียน เด็ก ๆ อยากทำอะไร
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)
เด็ก ๆ เคยรู้สึกเหงาหรือต้องเล่นคนเดียวไหม ตอนที่เด็ก ๆ เล่นคนเดียว ตอนนั้นเรารู้สึกอย่างไร
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)
ถ้าเพื่อนอยากเล่นด้วย แต่ไม่มีใครชวน เด็ก ๆ คิดว่าเพื่อนกำลังรู้สึกอย่างไร และเราต้องทำอย่างไรต่อไป
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ริเริ่มลงมือทำ (Initiating)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)
2.2.2 เชื่อมกันและกัน
แลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นที่น่าสนใจจากผู้เรียน
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ริเริ่มลงมือทำ (Initiating)EF · วางแผนจัดระบบ (Planning and Organizing)EF · มุ่งเป้าหมาย (Goal-Directed Persistence)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)
2.3 ขั้นใช้
สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต (อนาคต)
ถ้าพรุ่งนี้เด็ก ๆ เห็นเพื่อนนั่งอยู่คนเดียว เด็ก ๆ จะทำอย่างไร
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)EF · ริเริ่มลงมือทำ (Initiating)EF · วางแผนจัดระบบ (Planning and Organizing)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)
3ขั้นจบ (1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน)
Empower ผ่านการกอด การชื่นชมความตั้งใจ ความพยายาม กล่าวขอบคุณทุก ๆ การเรียนรู้ ทุก ๆ ความคิด ทุก ๆ ความตั้งใจ ขอบคุณตนเอง และขอบคุณซึ่งกันและกัน
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)
การประเมิน
ขั้นเตรียมสภาวะจิต
1. สังเกตการจดจ่อใส่ใจ
2. สังเกตการรู้ตัวและกำกับตนเอง
ขั้นกิจกรรม
3. สังเกตการมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรม เช่น การสนทนาร่วมกับผู้อื่น
ขั้นจบ
4. สังเกตการจดจ่อใส่ใจ
5. สังเกตการรู้ตัวและกำกับตนเอง