ทำไมราชสีห์ถึงหัวเราะตอนที่หนูบอกว่าจะช่วย
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)
แผนจิตศึกษา: ราชสีห์กับหนู
แก่นของเรื่อง:การเคารพผู้อื่น
เป้าหมายของแผน:ระดับต้น ฝึกสติ การใคร่ครวญ เคารพคุณค่าตนเองและคนอื่น เห็นความเกี่ยวเนื่องกันอยู่
1ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)
นักเรียนนอนท่าปลาดาว (Body Scan) ครูพูดผ่อนคลายทีละส่วนของร่างกายพร้อมอ่านนิทาน เรื่อง ราชสีห์กับหนู จากนั้นนั่งหลังตรงเพื่อทำ Brain Gym (ท่ากระต่าย-กอหญ้า) โดยนับเพิ่ม 1-20
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)
2ขั้นกิจกรรม 10–15 นาที
2.1 ขั้นชง
ครูอ่านนิทาน เรื่อง ราชสีห์กับหนู ช่วงที่ Scan และตั้งคำถาม (เพื่อทบทวนการรับข้อมูล)
1. ในนิทาน เรื่อง ราชสีห์กับหนู มีตัวละครอะไรบ้าง
2. และเกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ริเริ่มลงมือทำ (Initiating)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)
2.2 ขั้นเชื่อม
2.2.1 เชื่อมตนเอง
ถ้าเด็ก ๆ เป็นราชสีห์ จะรู้สึกอย่างไรเมื่อหนูตัวเล็กสามารถช่วยตนเองได้
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)
ตอนที่เด็ก ๆ เคยช่วยคนอื่น ตอนนั้นเด็ก ๆ รู้สึกอย่างไร
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)
ถ้าทุกคนคิดว่า “คนตัวเล็กทำอะไรไม่ได้” จะเป็นอย่างไร
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)EF · วางแผนจัดระบบ (Planning and Organizing)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)
2.2.2 เชื่อมกันและกัน
แลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นที่น่าสนใจจากผู้เรียน
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)EF · ริเริ่มลงมือทำ (Initiating)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)
2.3 ขั้นใช้
สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต (อนาคต)
ถ้าวันนี้เด็ก ๆ เจอเรื่องที่ทำให้เรารู้สึกว่า “ทำไม่ได้” เด็ก ๆ จะทำอย่างไร เพราะอะไร
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · วางแผนจัดระบบ (Planning and Organizing)EF · มุ่งเป้าหมาย (Goal-Directed Persistence)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)
3ขั้นจบ (1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน)
Empower ผ่านการกอด การชื่นชมความตั้งใจ ความพยายาม กล่าวขอบคุณทุก ๆ การเรียนรู้ ทุก ๆ ความคิด ทุก ๆ ความตั้งใจ ขอบคุณตนเอง และขอบคุณซึ่งกันและกัน
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)EF · มุ่งเป้าหมาย (Goal-Directed Persistence)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)
การประเมิน
ขั้นเตรียมสภาวะจิต
1. สังเกตการจดจ่อใส่ใจ
2. สังเกตการรู้ตัวและกำกับตนเอง
ขั้นกิจกรรม
3. สังเกตการมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรม เช่น การสนทนาร่วมกับผู้อื่น
ขั้นจบ
4. สังเกตการจดจ่อใส่ใจ
5. สังเกตการรู้ตัวและกำกับตนเอง