← กลับคลังแผน

📘 แผนจิตศึกษา: ชาวนากับเมล็ดข้าว
ระดับชั้น: ป.5 | เวลา: 20 นาที
หมวดหมู่: การเข้าใจตนเอง
แก่นของเรื่อง: ความพยายามและความอดทนทำให้เรายืนหยัดเมื่อพบอุปสรรค พร้อมปรับวิธีและส่งกำลังใจให้ตนเองกับผู้อื่นจนก้าวต่อไปได้

🎯 เป้าหมายของแผน
1. ระดับกลาง - Leading Self   2.2 มีวิจารณญาณในการตัดสินใจ นำตนเองให้สามารถเข้าใจความหลากหลาย และความแตกต่างของแต่ละบุคคล

🌱 คุณลักษณะที่มุ่งบ่มเพาะ
#ความเพียร

1️⃣ ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)
ครูและนักเรียนนั่งเป็นวงกลม ไหว้ทักทายกันอย่างนอบน้อม ทำ Brain Gym แบบสลับข้างช้า ๆ แล้วกลับมารับรู้ลมหายใจเข้า–ออกและความรู้สึกของตนประมาณ 1 นาที

2️⃣ ขั้นกิจกรรม (เพื่อให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างตัวเองและสรรพสิ่ง 10–15 นาที)
2.1 ขั้นชง
ครูอ่านนิทาน “ชาวนากับเมล็ดข้าว”ให้นักเรียนฟัง ครูตั้งคำถาม “เกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง”

2.2.1 เชื่อมตนเอง
• คำถามในฐานะคนนอก (ความคิด / ความรู้สึก): นักเรียนคิด /รู้สึกอย่างไรหลังจากที่ได้ฟังนิทานเรื่องชาวนากับเมล็ดข้าว
นักเรียนคิด /รู้สึกอย่างไรตอนที่ชาวนายังรดน้ำทีละขันทุกวัน ทั้งที่ฝนแล้ง ข้าวในนาเหี่ยวเฉา
• คำถามเพื่อสลับที่ (ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร): ถ้านักเรียนเป็นชาวนา จะทำอย่างไรตอนที่เพื่อนบ้านพูดว่า “ปีนี้หมดหวังแล้ว ปล่อยไปเถอะ”
• เชื่อมโยงประสบการณ์ (อดีต): นักเรียนเคยมีเรื่องอะไรที่ต้องใช้ความพยายามและความอดทนอย่างมากไหม? เรื่องนั้นคืออะไร?
• เชื่อมการวิเคราะห์ (ปัจจุบัน): ถ้าพวกเราทุก ๆ คนในสังคมย่อท้อต่อความยากลำบาก ยอมแพ้ปัญหาง่ายๆ นักเรียนคิดว่าจะเกิดอะไรขึ้นบ้าง

2.2.2 เชื่อมกันและกัน
นักเรียนแลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน

2.3 ขั้นใช้ (สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อการตัดสินใจเชิงจริยธรรมและการนำตนเอง — อนาคต)
ความพยายามและความอดทนช่วยให้เราประสบความสำเร็จอย่างไรในชีวิต?
ถ้าวันหนึ่งเพื่อนของเราท้อแท้ เราจะพูดหรือทำอะไรเพื่อให้เขามีกำลังใจอีกครั้ง?

3️⃣ ขั้นจบ
Empower ครูและนักเรียนนำสู่การขอบคุณ ขอบคุณความคิดเห็นที่พี่ ๆ แลกเปลี่ยนกันในวันนี้ และชื่นชมความตั้งใจของทุกคน

✅ การประเมิน
สังเกตการจดจ่อ การรับฟัง การตอบคำถามอย่างมีเหตุผล การเชื่อมโยงประสบการณ์ และการนำแนวคิดเรื่องความเพียรไปใช้กับสถานการณ์ใกล้ตัว

📎 สื่อประกอบแผน
• นิทาน_ชาวนากับเมล็ดข้าว.docx: https://docs.google.com/document/d/1ITODsird8Rdb2I0TprpaKE-3JVHKhCRF/edit?usp=drivesdk&ouid=103821351594275172659&rtpof=true&sd=true

ผู้สร้างแผน: นายวชิรวิทย์  บุญครอบ
โรงเรียน: โรงเรียนบ้านวังวน
#จิตศึกษา #พัฒนาปัญญาภายใน

ชาวนากับเมล็ดข้าว

ป.520 นาที

เป้าหมายของแผน

ระดับกลาง - Leading Self 2.2 มีวิจารณญาณในการตัดสินใจ นำตนเองให้สามารถเข้าใจความหลากหลาย และความแตกต่างของแต่ละบุคคล

การเข้าใจตนเอง · ความพยายามและความอดทนทำให้เรายืนหยัดเมื่อพบอุปสรรค พร้อมปรับวิธีและส่งกำลังใจให้ตนเองกับผู้อื่นจนก้าวต่อไปได้

คุณลักษณะที่มุ่งบ่มเพาะ#ความเพียร

ผู้สร้าง: นายวชิรวิทย์ บุญครอบ · วันที่สร้าง: 23/10/2026

▶

สื่อประกอบแผน

1 รายการ · กดเพื่อเปิดดูในหน้านี้1＋

↗

นิทาน_ชาวนากับเมล็ดข้าว.docxDOCX

ดาวน์โหลดไฟล์หากตัวอย่างไม่แสดง ↗

ขั้นเตรียมสภาวะจิต ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ

ครูและนักเรียนนั่งเป็นวงกลม ไหว้ทักทายกันอย่างนอบน้อม ทำ Brain Gym แบบสลับข้างช้า ๆ แล้วกลับมารับรู้ลมหายใจเข้า–ออกและความรู้สึกของตนประมาณ 1 นาที

EF · ใส่ใจจดจ่อFocus / AttentionEF · ควบคุมอารมณ์Emotional ControlSELF · รู้ตนSelf-awareness / Self-concept / IdentitySELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSEL · รู้จักตนเองSelf-awarenessSEL · จัดการตนเองSelf-management

ขั้นกิจกรรม เพื่อให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างตัวเองและสรรพสิ่ง 10 – 15 นาที

2.1 ขั้นชง

ครูอ่านนิทาน “ชาวนากับเมล็ดข้าว”ให้นักเรียนฟัง ครูตั้งคำถาม “เกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง”

EF · จำเพื่อใช้งานWorking MemoryEF · ยืดหยุ่นความคิดCognitive FlexibilityEF · ใส่ใจจดจ่อFocus / AttentionSELF · รู้ตนSelf-awareness / Self-concept / IdentitySELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSEL · รู้จักตนเองSelf-awarenessSEL · เข้าใจสังคมSocial Awareness

2.2 ขั้นเชื่อม

2.2.1 เชื่อมตนเอง

คำถามในฐานะคนนอกความคิด / ความรู้สึก

นักเรียนคิด /รู้สึกอย่างไรหลังจากที่ได้ฟังนิทานเรื่องชาวนากับเมล็ดข้าว
นักเรียนคิด /รู้สึกอย่างไรตอนที่ชาวนายังรดน้ำทีละขันทุกวัน ทั้งที่ฝนแล้ง ข้าวในนาเหี่ยวเฉา

EF · ยืดหยุ่นความคิดCognitive FlexibilityEF · ใส่ใจจดจ่อFocus / AttentionSELF · รู้ตนSelf-awareness / Self-concept / IdentitySELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSEL · รู้จักตนเองSelf-awarenessSEL · เข้าใจสังคมSocial Awareness

คำถามเพื่อสลับที่ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร

ถ้านักเรียนเป็นชาวนา จะทำอย่างไรตอนที่เพื่อนบ้านพูดว่า “ปีนี้หมดหวังแล้ว ปล่อยไปเถอะ”

EF · จำเพื่อใช้งานWorking MemoryEF · ยืดหยุ่นความคิดCognitive FlexibilityEF · ควบคุมอารมณ์Emotional ControlSELF · รู้ตนSelf-awareness / Self-concept / IdentitySELF · เห็นคุณค่าตนSelf-esteem / Self-worthSEL · เข้าใจสังคมSocial AwarenessSEL · จัดการความสัมพันธ์Relationship SkillsSEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่างRespect for Diversity

เชื่อมโยงประสบการณ์อดีต

นักเรียนเคยมีเรื่องอะไรที่ต้องใช้ความพยายามและความอดทนอย่างมากไหม? เรื่องนั้นคืออะไร?

EF · จำเพื่อใช้งานWorking MemoryEF · ยืดหยุ่นความคิดCognitive FlexibilityEF · ประเมินตนเองSelf-MonitoringSELF · รู้ตนSelf-awareness / Self-concept / IdentitySELF · เห็นคุณค่าตนSelf-esteem / Self-worthSELF · พาตนเติบโตSelf-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibilitySEL · รู้จักตนเองSelf-awarenessSEL · จัดการตนเองSelf-managementSEL · เข้าใจสังคมSocial Awareness

เชื่อมการวิเคราะห์ปัจจุบัน

ถ้าพวกเราทุก ๆ คนในสังคมย่อท้อต่อความยากลำบาก ยอมแพ้ปัญหาง่ายๆ นักเรียนคิดว่าจะเกิดอะไรขึ้นบ้าง

EF · จำเพื่อใช้งานWorking MemoryEF · ยั้งคิดไตร่ตรองInhibitory ControlEF · ยืดหยุ่นความคิดCognitive FlexibilitySELF · รู้ตนSelf-awareness / Self-concept / IdentitySELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSELF · พาตนเติบโตSelf-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibilitySEL · เข้าใจสังคมSocial AwarenessSEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบResponsible Decision-makingSEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่างRespect for Diversity

2.2.2 เชื่อมกันและกัน

นักเรียนแลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน

EF · ยืดหยุ่นความคิดCognitive FlexibilityEF · ใส่ใจจดจ่อFocus / AttentionEF · ควบคุมอารมณ์Emotional ControlSELF · รู้ตนSelf-awareness / Self-concept / IdentitySELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSELF · พาตนเติบโตSelf-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibilitySEL · เข้าใจสังคมSocial AwarenessSEL · จัดการความสัมพันธ์Relationship SkillsSEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่างRespect for Diversity

2.3 ขั้นใช้ (สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต — อนาคต)

ความพยายามและความอดทนช่วยให้เราประสบความสำเร็จอย่างไรในชีวิต?
ถ้าวันหนึ่งเพื่อนของเราท้อแท้ เราจะพูดหรือทำอะไรเพื่อให้เขามีกำลังใจอีกครั้ง?

EF · ยั้งคิดไตร่ตรองInhibitory ControlEF · วางแผนจัดระบบPlanning and OrganizingEF · มุ่งเป้าหมายGoal-Directed PersistenceSELF · เห็นคุณค่าตนSelf-esteem / Self-worthSELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSELF · พาตนเติบโตSelf-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibilitySEL · รู้จักตนเองSelf-awarenessSEL · จัดการตนเองSelf-managementSEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบResponsible Decision-making

ขั้นจบ 1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน

Empower ครูและนักเรียนนำสู่การขอบคุณ ขอบคุณความคิดเห็นที่พี่ ๆ แลกเปลี่ยนกันในวันนี้ และชื่นชมความตั้งใจของทุกคน

EF · ใส่ใจจดจ่อFocus / AttentionEF · ควบคุมอารมณ์Emotional ControlSELF · เห็นคุณค่าตนSelf-esteem / Self-worthSELF · เชื่อมั่นว่าทำได้Self-confidence / Self-efficacySELF · กำกับตนSelf-control / Self-regulation / Self-disciplineSEL · จัดการตนเองSelf-managementSEL · จัดการความสัมพันธ์Relationship Skills

✓

การประเมิน

สิ่งที่ครูควรสังเกตระหว่างกิจกรรม

สังเกตการจดจ่อ การรับฟัง การตอบคำถามอย่างมีเหตุผล การเชื่อมโยงประสบการณ์ และการนำแนวคิดเรื่องความเพียรไปใช้กับสถานการณ์ใกล้ตัว

แผนนี้เป็นอย่างไรสำหรับคุณ

❤️ชอบมาก 👍มีประโยชน์ 🙂น่าใช้ ✏️ให้ข้อเสนอแนะ

⌑

เข้าสู่ระบบก่อนกดปฏิกิริยา เพื่อยืนยันว่าเป็นความคิดเห็นจากสมาชิกจริง

เข้าสู่ระบบ