แผนจิตศึกษา: แม่จ๋าหนูปวดท้อง

เวลา 20 นาทีระดับชั้น อ.1ผู้สร้าง นาฏยา โชติไธสง

แก่นของเรื่อง:การตระหนักรู้และรับผิดชอบต่อสุขภาพของตนเอง

เป้าหมายของแผน:ระดับต้น ฝึกสติ การใคร่ครวญ เคารพคุณค่าตนเองและคนอื่น เห็นความเกี่ยวเนื่องกันอยู่

1ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)

ครูและเด็กๆ นั่งล้อมวง เด็กๆ นอนเป็นปลาดาว (Body Scan) ครูพูด Scan ให้เด็กๆ รับรู้กายตั้งแต่หัวจรดเท้า ครูอ่านนิทาน “แม่จ๋าหนูปวดท้อง”เมื่ออ่านจบแล้ว เด็กๆ ลุกขึ้นนั่ง ครูนำเด็กๆ ทำ Brain Gym (แบบสลับช้าง)
ท่ากระต่าย - กอหญ้า นับ 1- 10

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

2ขั้นกิจกรรม 10–15 นาที

2.1 ขั้นชง

ครูอ่านนิทาน “แม่จ๋าหนูปวดท้อง”ช่วงที่ Scan และตั้งคำถาม (เพื่อทบทวนการรับข้อมูล)
1) ตัวละครมีใครบ้าง
2) เกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)

2.2 ขั้นเชื่อม

2.2.1 เชื่อมตนเอง

คำถามในฐานะคนนอกความคิด / ความรู้สึก

เด็กๆ รู้สึก หรือคิดอย่างไรตอนที่หางปุยเป็นเด็กดื้อไม่เชื่อฟังคุณแม่ชอบแอบไปซื้อน้ำอัดลมกินบ่อยๆ

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)
คำถามเพื่อสลับที่ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร

ถ้าเด็กๆ เป็นหางปุยเด็กๆ จะทำเหมือนหางปุยหรือไม่ เพราะอะไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)
คำถามเพื่อเชื่อมโยงประสบการณ์อดีต

เด็กๆ เคยกินน้ำอัดลมเยอะๆ จนทำให้ปวดท้องบ้างหรือไม่ แล้วรู้สึกอย่างไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)
คำถามเพื่อเชื่อมการวิเคราะห์ปัจจุบัน

ถ้าหากเด็กๆ กินน้ำอัดลมมากเกินไปจะส่งผลอย่างไรกับร่างกายของเรา

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)

2.2.2 เชื่อมกันและกัน

เด็กๆ แลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ริเริ่มลงมือทำ (Initiating)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)

2.3 ขั้นใช้

สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต (อนาคต)

เด็ก ๆ จะเลือกรับประทานอาหารอะไรบ้าง ที่มีประโยชน์และช่วยให้ร่างกายแข็งแรง

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ริเริ่มลงมือทำ (Initiating)EF · วางแผนจัดระบบ (Planning and Organizing)EF · มุ่งเป้าหมาย (Goal-Directed Persistence)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)

3ขั้นจบ (1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน)

Empower ผ่านการกอด การชื่นชมความตั้งใจ ความพยายาม กล่าวขอบคุณทุก ๆ การเรียนรู้ ทุก ๆ ความคิด ขอบคุณตนเอง และขอบคุณกันและกัน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)

การประเมิน

สังเกตการจดจ่อและรับฟัง การตอบคำถาม การบอกความรู้สึก การเลือกวิธีดูแลตนเอง การกำกับตนเอง