แผนจิตศึกษา: น้องนัทกับแจกันแตก

เวลา 20 นาทีระดับชั้น อ.3ผู้สร้าง ศิริธร ศรีหาวัตร

แก่นของเรื่อง:ทำผิดควรกล้ายอมรับความจริง

เป้าหมายของแผน:ระดับต้น ฝึกสติ การใคร่ครวญ เคารพคุณค่าตนเองและคนอื่น เห็นความเกี่ยวเนื่องกันอยู่ · ระดับกลาง - Leading Self 2.1 มีวิจารณญาณเชิงจริยธรรมในการเลือกกระทำสิ่งถูก ช่วยเหลือคนอื่น สิ่งอื่น (ความกรุณา) การไม่ดูดาย และสามารถให้เหตุผลอย่างสมเหตุสมผล

1ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)

ครูและเด็ก ๆ นั่งล้อมวง Body Scan (สติที่หัวใจ) ครูนำเด็ก ๆ เอามือแตะที่หน้าอก "ลองหลับตาเบาๆ... รู้สึกถึงหัวใจของเราไหม... เขากำลังเต้น ตึก...ตัก... ตึก...ตัก..." Brain Gym (ท่าตบตัก-ตบมือ) ครูนำเด็ก ๆ ตบตัก 1 ครั้ง - ตบมือ 1 ครั้ง ทำสลับกันเป็นจังหวะ ช้าๆ

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)

2ขั้นกิจกรรม 10–15 นาที

2.1 ขั้นชง

ครูอ่านนิทานเรื่อง "น้องนัทกับแจกันแตก" และตั้งคำถาม (เพื่อทบทวนการรับข้อมูล)
1) มีตัวละครใดบ้าง
2) เกิดเหตุการณ์อะไรขึ้น

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)

2.2 ขั้นเชื่อม

2.2.1 เชื่อมตนเอง

คำถามในฐานะคนนอกความคิด / ความรู้สึก

เด็ก ๆ รู้สึกอย่างไร ตอนที่น้องนัทโกหกคุณแม่

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)
คำถามเพื่อสลับที่ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร

ถ้าเด้ก ๆ เป็น "คุณแม่" แล้วมารู้ทีหลังว่าลูกโกหก เด็ก ๆ จะรู้สึกอย่างไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)
คำถามเพื่อเชื่อมโยงประสบการณ์อดีต

เด็ก ๆ เคยเผลอทำผิด แล้วกลัวโดนดุเหมือนน้องนัทหรือไม่

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)
คำถามเพื่อเชื่อมการวิเคราะห์ปัจจุบัน

เด็ก ๆ คิดว่า "การพูดความจริง" แม้จะกลัวโดนดุ เป็นเรื่องดีหรือไม่ เพราะอะไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)EF · มุ่งเป้าหมาย (Goal-Directed Persistence)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)

2.2.2 เชื่อมกันและกัน

แลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิด
มุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจ

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)

2.3 ขั้นใช้

สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต (อนาคต)

ถ้าเด็ก ๆ เผลอทำสีไม้ของเพื่อนหัก ระหว่างที่เพื่อนไปเข้าห้องน้ำ โดยไม่มีใครเห็นเลย เด็ก ๆ จะทำอย่างไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)EF · มุ่งเป้าหมาย (Goal-Directed Persistence)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)

3ขั้นจบ (1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน)

ครูนำเด็ก ๆ เอามือแตะที่หน้าอกอีกครั้ง "ขอบคุณหัวใจที่กล้าหาญของเรา" "ขอบคุณความจริง ที่ทำให้เราสบายใจ" "ขอบคุณตัวเองที่เลือกทำสิ่งที่ถูกต้อง" (ครูกล่าวชื่นชมความกล้าหาญที่จะพูดความจริง)

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · มุ่งเป้าหมาย (Goal-Directed Persistence)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)

การประเมิน

1. ขั้นเตรียมสภาวะจิต สังเกตการณ์จดจ่อ การรู้ตัว การกำกับตนเอง
2. ขั้นกิจกรรม สังเกตการมีส่วนร่วมในกิจกรรม ทั้ง การรับฟัง การสนทนา การตอบคำถามที่ตรงประเด็น
3. ขั้น Empower สังเกตุการจกจ่อ รู้ตัว การกำกับตนเอง