นักเรียนฟังแล้วเกิดความคิดหรือมีความรู้สึกอย่างไร
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)
แผนจิตศึกษา: อาลันผู้มีเงาเป็นสีฟ้า
แก่นของเรื่อง:วิธีการปฏิบัติตนให้อยู่ร่วมกันได้อย่างมีความสุขบนความแตกต่างระหว่างบุคคล
เป้าหมายของแผน:ระดับกลาง - Leading Self 2.2 มีวิจารณญาณในการตัดสินใจ นำตนเองให้สามารถเข้าใจความหลากหลาย และความแตกต่างของแต่ละบุคคล
1ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)
ให้นักเรียนนั่งเป็นวงกลม ครูและนักเรียนไหว้ทักทายกันและกันอย่างนอบน้อม ครูนำการรู้ตัวด้วย Brain Gyms และกลับมารู้ตัวด้วยการรับรู้การรับรู้ลมหายใจเข้า-ออก
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)
2ขั้นกิจกรรม 10–15 นาที
2.1 ขั้นชง
ครูเล่านิทานเรื่อง “อาลัน ผู้มีเงาเป็นสีฟ้า” ให้นักเรียนฟัง และตั้งถาม (เพื่อทบทวนการรับข้อมูล)
1. มีตัวละครอะไรบ้าง
2. เกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)
2.2 ขั้นเชื่อม
2.2.1 เชื่อมตนเอง
1. นักเรียนคิดว่าทำไมอาลัน จึงต้องหลบซ่อนตนเอง
2. และนักเรียนคิดว่าทำไมคนบนดวงดาวต้องทิ่มเข็มที่แหลมคม บนตัวของอาลัน
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)
นักเรียนเคยถูกทำร้าย ไม่ว่าจะเป็นทางร่างกาย คำพูด หรือการกระทำบ้างหรือไม่ เหตุการณ์นั้นเป็นอย่างไร
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)
ถ้าทุกคนทำร้ายกันเพราะความแตกต่าง หรือทำอะไรไม่เหมือนคนอื่น นักเรียนคิดว่าจะส่งผลเสียต่อบุคคลนั้นอย่างไร
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)
2.2.2 เชื่อมกันและกัน
ให้นักเรียนแลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)EF · ริเริ่มลงมือทำ (Initiating)EF · วางแผนจัดระบบ (Planning and Organizing)EF · มุ่งเป้าหมาย (Goal-Directed Persistence)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)
2.3 ขั้นใช้
สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต (อนาคต)
ทุก ๆ คน ในสังคมล้วนมีความแตกต่างกัน ไม่ว่าจะเป็นความชอบ เพศ บุคลิก ลักษณะนิสัย นักเรียนจะมีวิธีการปฏิบัติตนให้อยู่ร่วมกันได้อย่างมีความสุข บนความแตกต่างระหว่างบุคคลของคน
ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)EF · ริเริ่มลงมือทำ (Initiating)EF · มุ่งเป้าหมาย (Goal-Directed Persistence)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)
3ขั้นจบ (1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน)
Empower ผ่านการชื่นชมความตั้งใจ ความพยายาม กล่าวขอบคุณทุก ๆ การเรียนรู้ ทุก ๆ ความคิด ขอบคุณตนเอง และขอบคุณกันและกัน
ทักษะและมิติที่พัฒนา: SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)
การประเมิน
1. ขั้นเตรียมสภาวะจิต สังเกตการณ์จดจ่อ การรู้ตัว การกำกับตนเอง
2. ขั้นกิจกรรม สังเกตการมีส่วนร่วมในกิจกรรม ทั้ง การรับฟัง การสนทนา การตอบคำถาม(ที่ตรงคำถามได้ตรงประเด็น)
3. ขั้น Empower สังเกต การจดจ่อ รู้ตัว การกำกับตนเอง