แผนจิตศึกษา: Undo

เวลา 20 นาทีระดับชั้น ป.5ผู้สร้าง นายวชิรวิทย์ บุญครอบ

แก่นของเรื่อง:คิดก่อนตัดสินใจ ยอมรับผลของการกระทำ และเรียนรู้ที่จะจัดการกับสิ่งที่ไม่สามารถย้อนกลับไปแก้ไขได้

เป้าหมายของแผน:ระดับกลาง - Leading Self 2.1 มีวิจารณญาณเชิงจริยธรรมในการเลือกกระทำสิ่งถูก ช่วยเหลือคนอื่น สิ่งอื่น (ความกรุณา) การไม่ดูดาย และสามารถให้เหตุผลอย่างสมเหตุสมผล · ระดับกลาง - Leading Self 2.2 มีวิจารณญาณในการตัดสินใจ นำตนเองให้สามารถเข้าใจความหลากหลาย และความแตกต่างของแต่ละบุคคล

1ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)

ให้นักเรียนนั่งเป็นวงกลม ครูและนักเรียนไหว้ทักทายกันและกันอย่างนอบน้อม ครูนำการรู้ตัวด้วย Brain Gyms และกลับมารู้ตัวด้วยการรับรู้ลมหายใจเข้า-ออก

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

2ขั้นกิจกรรม 10–15 นาที

2.1 ขั้นชง

ครูชงด้วยวีดีโอ “Undo” ของผู้หญิงคนหนึ่งซึ่งมีความสารถในการกด Undo เรื่องต่างๆในชีวิตได้
ครูตั้งคำถาม (เพื่อทบทวนการรับข้อมูล) มีการใช้ Undo กับเหตุการณ์ใดบ้าง
1. ในวิดีโอมีการใช้ Undo กับเหตุการณ์ใดบ้าง
2. หลังจากใช้ Undo แล้ว เหตุการณ์เปลี่ยนแปลงไปอย่างไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)

2.2 ขั้นเชื่อม

2.2.1 เชื่อมตนเอง

คำถามในฐานะคนนอกความคิด / ความรู้สึก

1.นักเรียนรู้สึกอย่างไรกับความสามารถในการ Undo เพราะอะไรจึงรู้สึกเช่นนั้น

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)
คำถามเพื่อสลับที่ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร

1. ถ้านักเรียนเป็นคนที่สามารถใช้ Undo ได้ นักเรียนคิดว่าจะรู้สึกอย่างไร
2. ถ้านักเรียนเป็นคนแบล็กเมล์ คิดว่าทำไมจึงทำแบบนั้นกับคนอื่น

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)
คำถามเพื่อเชื่อมโยงประสบการณ์อดีต

1. นักเรียนเคยเจอเหตุการณ์ที่อยาก Undo หรือไม่ ตอนนั้นนักเรียนแก้ปัญหาอย่างไร
2. ถ้าย้อนกลับไปไม่ได้ นักเรียนคิดว่าจะรับมือกับเหตุการณ์นั้นอย่างไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)
คำถามเพื่อเชื่อมการวิเคราะห์ปัจจุบัน

1. นักเรียนมีมุมมองต่อผู้หญิงในวิดีโอที่ Undo ไม่สำเร็จอย่างไร
2. นักเรียนคิดว่าทำไมบางเหตุการณ์ในชีวิตจึงไม่สามารถย้อนกลับไปแก้ไขได้
3. เมื่อเราแก้ไขอดีตไม่ได้ เราสามารถเลือกทำอะไรกับปัจจุบันได้บ้าง

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)

2.2.2 เชื่อมกันและกัน

นักเรียนแลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)

2.3 ขั้นใช้

สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต (อนาคต)

1. ถ้ามีคนอื่นนำข้อมูลหรือรูปภาพของพี่ ๆ ไปเผยแพร่ ล้อเลียน หรือแชร์ต่อในที่สาธารณะ พี่ ๆ จะจัดการอารมณ์และสถานการณ์นั้นอย่างไร (ใคร่ครวญคำถามลงในสมุดจิตศึกษา)

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)EF · ริเริ่มลงมือทำ (Initiating)EF · วางแผนจัดระบบ (Planning and Organizing)EF · มุ่งเป้าหมาย (Goal-Directed Persistence)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)

3ขั้นจบ (1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน)

Empower ครูและนักเรียนนำสู่การขอบคุณ ขอบคุณความคิดเห็นที่พี่ ๆ แลกเปลี่ยนกันในวันนี้ และชื่นชมความตั้งใจของทุกคน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

การประเมิน

สังเกตการจดจ่อ การรู้ตัว การรับฟัง การร่วมสนทนา การตอบคำถามตรงประเด็น การสะท้อนความคิดและความรู้สึก การตัดสินใจอย่างมีเหตุผล และการกำกับตนเอง