แผนจิตศึกษา: แม่บ้านกับแมว

เวลา 20 นาทีระดับชั้น ป.1ผู้สร้าง นางสาววรรณศิริ บุญรอด

แก่นของเรื่อง:ความซื่อสัตย์ การรักษาสัจจะสัญญา และความจริงใจไม่ทอดทิ้งกัน

เป้าหมายของแผน:ระดับต้น ฝึกสติ การใคร่ครวญ เคารพคุณค่าตนเองและคนอื่น เห็นความเกี่ยวเนื่องกันอยู่

1ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)

- ครูและนักเรียนนั่งเป็นวงกลมครูและนักเรียนไหว้สวัสดีทักทายกันและกันอย่างนอบน้อม
- ครูนำนักเรียนกลับมารู้ตัวด้วยการ ทำกิจกรรม Brain Gym กรรไกร ไข่ ผ้าไหม นับเพิ่มและลดทีละ 3 ถึง 30 และ 30 จนถึง 3
- ครูนำนักเรียนกลับมารู้ตัวด้วยการรับรู้ที่ลมหายใจเข้า-ออก 2 นาที

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

2ขั้นกิจกรรม 10–15 นาที

2.1 ขั้นชง

ครูอ่านนิทาน “เรื่อง แม่บ้านกับแมว”ให้นักเรียนฟัง ครูตั้งคำถาม “เกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง”

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

2.2 ขั้นเชื่อม

2.2.1 เชื่อมตนเอง

คำถามในฐานะคนนอกความคิด / ความรู้สึก

1. นักเรียนคิด /รู้สึกอย่างไรหลังจากที่ได้ฟังนิทานเรื่องแม่บ้านกับแมว
2. นักเรียนคิด /รู้สึกอย่างไรตอนที่แม่บ้านเอาแมวไปปล่อย

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)
คำถามเพื่อสลับที่ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร

ถ้านักเรียนเป็นแมว จะรู้สึกอย่างไรที่แม่บ้านเอาไปปล่อย

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)
คำถามเพื่อเชื่อมโยงประสบการณ์อดีต

ถ้านักเรียนเป็นแมว จะกลับไปอยู่กับแม่บ้านไหม เพราะอะไรถึงคิดเช่นนั้น

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)
คำถามเพื่อเชื่อมการวิเคราะห์ปัจจุบัน

นักเรียนเคยไหมที่เพื่อนหรือใครสักคนทำให้เราเสียความเชื่อใจ? ตอนนั้นรู้สึกอย่างไร?

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)

2.2.2 เชื่อมกันและกัน

นักเรียนแลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)

2.3 ขั้นใช้

สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต (อนาคต)

ถ้าเพื่อนแบ่งขนมหรือช่วยเก็บของให้เรา แล้วเราลืมขอบคุณหรือไม่ยอมช่วยเพื่อนกลับ เราควรทำอย่างไรดี

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ริเริ่มลงมือทำ (Initiating)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)

3ขั้นจบ (1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน)

ครูกล่าวขอบคุณนิทานหนึ่งวันอันแสนสุข พูดเสริมแรงชื่นชม Empower ในความตั้งใจของทุกคนในการร่วมทำกิจกรรมวันนี้
ครูและนักเรียนไหว้ขอบคุณกันและกันอย่างนอบน้อม

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)

การประเมิน

สังเกตการจดจ่อรับฟัง การสะท้อนคิดเรื่องการรักษาสัญญา ความซื่อสัตย์ และการแสดงความรับผิดชอบในการอยู่ร่วมกับผู้อื่น