แผนจิตศึกษา: นักปั้นหม้อดินเผา

เวลา 20 นาทีระดับชั้น ป.6ผู้สร้าง นายอมรเทพ เสนตา

แก่นของเรื่อง:การที่เราทำสิ่งที่ตั้งใจอย่างดีที่สุด จะทำให้ผลลัพธ์ที่ดีเกิดขึ้นโดยไม่รู้ตัว

เป้าหมายของแผน:ระดับต้น ฝึกสติ การใคร่ครวญ เคารพคุณค่าตนเองและคนอื่น เห็นความเกี่ยวเนื่องกันอยู่ · ระดับกลาง - Leading Self 2.2 มีวิจารณญาณในการตัดสินใจ นำตนเองให้สามารถเข้าใจความหลากหลาย และความแตกต่างของแต่ละบุคคล

1ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)

1. ให้นักเรียนนั่งเป็นวงกลม ครูและนักเรียนไหว้ทักทายกันและกันอย่างนอบน้อม
2. ครูนำการรู้ตัวด้วย Brain Gyms ท่า งูใหญ่ (จีบมือทุกนิ้ว) และสุนัขจิ้งจอก (จีบมือแล้วยกนิ้วชี้และนิ้วก้อยขึ้น) นับจำนวนเพิ่มทีละ 3 จาก 3 จนถึง 30 และนับลดลงทีละ 3 จาก 30 จนถึง 0 และกลับมารู้ตัวด้วยการรับรู้การรับรู้ลมหายใจ เข้า-ออก

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)

2ขั้นกิจกรรม 10–15 นาที

2.1 ขั้นชง

1. ครูอ่านนิทาน “นักปั้นหม้อดินเผา” ให้นักเรียนฟัง
2. ครูตั้งคำถามจากนิทานที่ได้ฟัง "มีตัวละครอะไรบ้าง", “เกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง"

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)

2.2 ขั้นเชื่อม

2.2.1 เชื่อมตนเอง

คำถามในฐานะคนนอกความคิด / ความรู้สึก

1. นักเรียนคิด/ รู้สึกอย่างไรที่เด็กชายดินต้องปั้นหม้อแบบเดิมซ้ำ ๆ ทุกวัน 2. นักเรียนคิด/ รู้สึกอย่างไรตอนที่ ดินพูดว่า "คุณลุงครับ ผมอยากปั้นหม้อให้ได้เหมือนคุณลุง"

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)

คำถามเพื่อสลับที่ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร

ถ้านักเรียนเป็นเด็กหนุ่มชื่อดิน จะรู้สึกอย่างไรที่ต้องปั้นถ้วยกลม ๆ ไปเรื่อย ๆ เป็นเดือน ๆ

คำถามเพื่อเชื่อมโยงประสบการณ์อดีต

นักเรียนเคยฝึกฝนทำสิ่งใดจนเกิดความชำนาญบ้างหรือไม่ อย่างไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)

คำถามเพื่อเชื่อมการวิเคราะห์ปัจจุบัน

ถ้าคนเราไม่หมั่นฝึกฝนสิ่งที่ทำให้เกิดความชำนาญ นักเรียนคิดว่าจะเกิดผลกระทบต่อตัวเราอย่างไรบ้าง

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)

2.2.2 เชื่อมกันและกัน

นักเรียนแลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน และช้อนด้วยคำถามที่ส่งเสริมให้นักเรียนอธิบายเพิ่มเติมจากคำตอบที่ใคร่ครวญ

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)

2.3 ขั้นใช้

สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต (อนาคต)

นักเรียนจะมีวิธีการปฏิบัติตนอย่างไรที่จะทำให้เกิดความชำนาญในสิ่งที่ทำ และเกิดความภาคภูมิใจในตนเอง

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)EF · ริเริ่มลงมือทำ (Initiating)EF · วางแผนจัดระบบ (Planning and Organizing)EF · มุ่งเป้าหมาย (Goal-Directed Persistence)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)

3ขั้นจบ (1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน)

1. ครูกล่าวขอบคุณนิทาน เรื่อง นักปั้นหม้อดินเผา พูดเสริมแรงชื่นชม Empower ในความตั้งใจของทุกคนในการร่วมทำกิจกรรมวันนี้
2. ครูและนักเรียนไหว้ขอบคุณกันและกันอย่างนอบน้อม

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)

การประเมิน

การรับฟังอย่างตั้งใจ และ Empower คำตอบของนักเรียน จะทำให้วงจิตศึกษาเป็นวงที่ปลอดภัยทางการแสดงความคิดเห็น