แผนจิตศึกษา: สุขภาพดี เริ่มที่การเลือกดื่ม

เวลา 20 นาทีระดับชั้น ป.5ผู้สร้าง นายวชิรวิทย์ บุญครอบ

แก่นของเรื่อง:รู้เท่าทันผลของเครื่องดื่มต่อร่างกาย และเลือกดื่มอย่างเหมาะสมเพื่อดูแลสุขภาพของตนเอง

เป้าหมายของแผน:ระดับกลาง - Leading Self 2.1 มีวิจารณญาณเชิงจริยธรรมในการเลือกกระทำสิ่งถูก ช่วยเหลือคนอื่น สิ่งอื่น (ความกรุณา) การไม่ดูดาย และสามารถให้เหตุผลอย่างสมเหตุสมผล · ระดับกลาง - Leading Self 2.2 มีวิจารณญาณในการตัดสินใจ นำตนเองให้สามารถเข้าใจความหลากหลาย และความแตกต่างของแต่ละบุคคล

1ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)

ให้นักเรียนนั่งเป็นวงกลม ครูและนักเรียนไหว้ทักทายกันและกันอย่างนอบน้อม ครูนำการรู้ตัวด้วย Brain Gym และกลับมารู้ตัวด้วยการรับรู้ลมหายใจเข้า-ออก

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

2ขั้นกิจกรรม 10–15 นาที

2.1 ขั้นชง

ครูเปิดคลิป จะเป็นอย่างไรถ้าเราดื่มน้ำอัดลมแทนน้ำ? ให้นักเรียนดู สุขภาพดี เริ่มที่การเลือกดื่ม
ครูตั้งถาม (เพื่อทบทวนการรับข้อมูล)
1. ในคลิปมีเหตุการณ์หรือข้อมูลอะไรที่น่าสนใจ
2. น้ำอัดลมส่งผลอย่างไรต่อร่างกายของเรา
3. เพราะเหตุใดร่างกายเราจึงต้องการน้ำมากกว่าน้ำหวาน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

2.2 ขั้นเชื่อม

2.2.1 เชื่อมตนเอง

คำถามในฐานะคนนอกความคิด / ความรู้สึก

1. นักเรียนรู้สึกอย่างไรเมื่อเห็นผลกระทบจากการดื่มน้ำอัดลมในคลิป
2. นักเรียนคิดว่าผู้คนในคลิปน่าจะรู้สึกอย่างไรเมื่อรู้ผลเสียของน้ำอัดลม

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)
คำถามเพื่อสลับที่ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร

1. ถ้านักเรียนเป็นพ่อแม่ของคนที่ติดน้ำอัดลม จะรู้สึกอย่างไร
2. ถ้านักเรียนเป็นเพื่อนของคนที่ดื่มแต่น้ำอัดลม จะพูดอย่างไรเพื่อให้เขาเห็นความสำคัญของน้ำเปล่า

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ควบคุมอารมณ์ (Emotional Control)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)
คำถามเพื่อเชื่อมโยงประสบการณ์อดีต

1. นักเรียนเคยดื่มน้ำอัดลมแทนน้ำบ้างไหม ดื่มแล้วรู้สึกอย่างไร
2. นักเรียนสังเกตตนเองได้ไหมว่า เมื่อดื่มน้ำเปล่ามาก ๆ รู้สึกต่างจากตอนดื่มน้ำอัดลมอย่างไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)
คำถามเพื่อเชื่อมการวิเคราะห์ปัจจุบัน

1. ถ้าเราดื่มแต่น้ำอัดลมแทนน้ำเปล่าเป็นประจำ จะส่งผลต่อตนเองอย่างไรทั้งในปัจจุบันและอนาคต
2. การเลือกเครื่องดื่มของเราเกี่ยวข้องกับการดูแลตนเองอย่างไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)

2.2.2 เชื่อมกันและกัน

นักเรียนแลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)

2.3 ขั้นใช้

สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต (อนาคต)

1. ถ้าพี่ ๆ อยากลดการดื่มน้ำอัดลมและเลือกเครื่องดื่มที่ดีต่อสุขภาพ พี่ ๆ จะเริ่มต้นอย่างไร เพราะอะไร (ใคร่ครวญคำถามลงในสมุดจิตศึกษา)

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)EF · ริเริ่มลงมือทำ (Initiating)EF · มุ่งเป้าหมาย (Goal-Directed Persistence)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

3ขั้นจบ (1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน)

Empower ครูและนักเรียนนำสู่การขอบคุณ ขอบคุณความคิดเห็นที่นักเรียนแลกเปลี่ยนกันในวันนี้ และชื่นชมความตั้งใจของทุกคน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)EF · ริเริ่มลงมือทำ (Initiating)EF · มุ่งเป้าหมาย (Goal-Directed Persistence)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

การประเมิน

สังเกตการจดจ่อ การรู้ตัว การรับฟัง การร่วมสนทนา การตอบคำถามตรงประเด็น การตระหนักรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมการดื่ม และการกำกับตนเอง