แผนจิตศึกษา: ป่าของสัตว์สะอาดและสกปรก

เวลา 20 นาทีระดับชั้น ป.1ผู้สร้าง นางสาววรรณศิริ บุญรอด

แก่นของเรื่อง:ความรับผิดชอบต่อส่วนรวม

เป้าหมายของแผน:ระดับต้น ฝึกสติ การใคร่ครวญ เคารพคุณค่าตนเองและคนอื่น เห็นความเกี่ยวเนื่องกันอยู่

1ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)

- ครูและนักเรียนนั่งเป็นวงกลมครูและนักเรียนไหว้สวัสดีทักทายกันและกันอย่างนอบน้อม
- ครูนำนักเรียนกลับมารู้ตัวด้วยการ ทำกิจกรรม Brain Gym แมงมุมลายตัวนั้น
- ครูนำนักเรียนกลับมารู้ตัวด้วยการรับรู้ที่ลมหายใจเข้า-ออก 2 นาที

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

2ขั้นกิจกรรม 10–15 นาที

2.1 ขั้นชง

ครูอ่านนิทาน “เรื่อง ป่าของสัตว์สะอาดและสกปรก ”ให้นักเรียนฟัง ครูตั้งคำถาม “เกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง”

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · จำเพื่อใช้งาน (Working Memory)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

2.2 ขั้นเชื่อม

2.2.1 เชื่อมตนเอง

คำถามในฐานะคนนอกความคิด / ความรู้สึก

นักเรียนคิด /รู้สึกอย่างไรหลังจากที่ได้ฟังนิทานเรื่อง ป่าของสัตว์สะอาดและสกปรก

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)
คำถามเพื่อสลับที่ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร

ถ้านักเรียนเป็นนุ่มนิ่ม ตอนเห็นน้ำเริ่มขุ่นเพราะสัตว์สกปรก รู้สึกอย่างไร? เพราะอะไร?

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · เข้าใจสังคม (Social Awareness)
คำถามเพื่อเชื่อมโยงประสบการณ์อดีต

ถ้านักเรียนเป็นสัตว์ตัวไหนก็ได้ในป่านี้ นักเรียนจะทำอย่างไรเพื่อป้องกันป่าและแม่น้ำไม่สกปรกในอนาคต?

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · วางแผนจัดระบบ (Planning and Organizing)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)
คำถามเพื่อเชื่อมการวิเคราะห์ปัจจุบัน

ถ้าเกิดเหตุการณ์แบบนี้ในชีวิตจริง นักเรียนจะเลือกทำอย่างไรเมื่อเห็นเพื่อนไม่รักษาความสะอาด?

ทักษะและมิติที่พัฒนา: SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)

2.2.2 เชื่อมกันและกัน

นักเรียนแลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · อยู่ร่วมกับความแตกต่าง (Respect for Diversity)

2.3 ขั้นใช้

สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต (อนาคต)

ถ้านักเรียนเจอปัญหา พื้นที่โรงอาหารและรอบๆโรงอาหารสกปรกมาก นักเรียนจะคิดและตัดสินใจแก้ไขอย่างไร?

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · วางแผนจัดระบบ (Planning and Organizing)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · ตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ (Responsible Decision-making)

3ขั้นจบ (1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน)

ครูกล่าวขอบคุณนิทาน พูดเสริมแรงชื่นชม Empower ในความตั้งใจของทุกคนในการร่วมทำกิจกรรมวันนี้
ครูและนักเรียนไหว้ขอบคุณกันและกันอย่างนอบน้อม

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)

การประเมิน

สังเกตการมีส่วนร่วมในกิจกรรม ทั้งการรับฟัง การสนทนา การตอบคำถามที่ตรงประเด็น การจดจ่อ รู้ตัว และการกำกับตนเอง