แผนจิตศึกษา: แผนที่ใบไม้กับพายุหิมะแรก

เวลา 20 นาทีระดับชั้น ป.4ผู้สร้าง นายพิภพ เคลือบทอง

แก่นของเรื่อง:การตระหนักรู้ถึงผลกระทบจากการกระทำ

เป้าหมายของแผน:ระดับกลาง - Leading Self 2.1 มีวิจารณญาณเชิงจริยธรรมในการเลือกกระทำสิ่งถูก ช่วยเหลือคนอื่น สิ่งอื่น (ความกรุณา) การไม่ดูดาย และสามารถให้เหตุผลอย่างสมเหตุสมผล · ระดับกลาง - Leading Self 2.2 มีวิจารณญาณในการตัดสินใจ นำตนเองให้สามารถเข้าใจความหลากหลาย และความแตกต่างของแต่ละบุคคล

1ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)

Brain Gym: กิจกรรม "นับนิ้วสลับฝั่ง" (มือซ้ายชู 1 นิ้ว มือขวาชู 5 นิ้ว แล้วค่อยๆ เปลี่ยนมือซ้ายเป็น 2, 3, 4, 5 พร้อมกับมือขวาที่ลดลงเป็น 4, 3, 2, 1) ฝึกความประณีตและการจดจ่อ

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

2ขั้นกิจกรรม 10–15 นาที

2.1 ขั้นชง

ครูเล่านิทานเรื่อง "แผนที่ใบไม้กับพายุหิมะแรก"
1. ในนิทาน เรื่องแผนที่ใบไม้กับพายุหิมะแรก มีตัวละครอะไรบ้าง
2. และเกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)

2.2 ขั้นเชื่อม

2.2.1 เชื่อมตนเอง

คำถามในฐานะคนนอกความคิด / ความรู้สึก

จากเรื่องราวทั้งหมด นักเรียนสังเกตเห็นอะไรที่เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ ที่ทำให้ชะตากรรมของสัตว์กลุ่มนี้แตกต่างไปจากกลุ่มอื่นบ้าง?

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · พาตนเติบโต (Self-direction / Self-motivation / Self-reflection / Self-responsibility)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)

คำถามเพื่อสลับที่ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร

หากนักเรียนเข้าไปอยู่ในเรื่องนี้ได้ นักเรียนจะเลือกเป็นตัวละครใด เพราะอะไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)

คำถามเพื่อเชื่อมโยงประสบการณ์อดีต

มีเหตุการณ์ไหน หรือความรู้สึกใดในเรื่องนี้ ที่บังเอิญไปตรงกับประสบการณ์บางอย่างที่เคยเกิดขึ้นในชีวิตของเรา หรือในการเรียนของเราบ้าง

คำถามเพื่อเชื่อมการวิเคราะห์ปัจจุบัน

หากไม่มีเรื่องของคะแนน หรือคำชมของครูเข้ามาเกี่ยวข้อง... นิทานเรื่องนี้กำลังสะท้อน 'ความจริง' อะไรให้เราเห็น เกี่ยวกับ 'ผลงาน' หรือ 'สิ่งที่เราสร้างมันขึ้นมากับมือ

2.2.2 เชื่อมกันและกัน

จากที่ได้ฟังเพื่อนๆ แบ่งปัน มีมุมมองหรือเรื่องราวของใครที่สะกิดใจเรา หรือพาให้เราได้เห็นคุณค่าของการใส่ใจในรายละเอียดมากขึ้นบ้าง?

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)

2.3 ขั้นใช้

สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต (อนาคต)

สมมติว่าในสัปดาห์นี้ กลุ่มของนักเรียนต้องรวบรวมข้อมูลจากการทดลอง (หรือการลงพื้นที่) เพื่อเขียนบันทึกส่งต่อให้เพื่อนกลุ่มอื่นนำไปทำงานต่อ... ด้วยบทเรียนที่ได้จากวันนี้ นักเรียนจะออกแบบ 'วิธีการทำงาน' ของตัวเองอย่างไร เพื่อไม่ให้ผลงานชิ้นนั้นกลายเป็น 'แผนที่ที่อ่านไม่ออก' สำหรับคนอื่น?ใคร่ครวญลงในสมุดจิตศึกษา แล้วแชร์ไอเดีย

3ขั้นจบ (1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน)

การส่งพลังงานบวก (Empower):
"ครูขอให้ทุกคนหลับตาลงเบาๆ รับรู้ลมหายใจของตัวเอง... ผลงานทุกชิ้นที่ผ่านมือเรา คือตัวแทนของความตั้งใจของเรา ลองส่งความรู้สึกขอบคุณให้กับความสามารถของตัวเอง และตั้งใจเงียบๆ ว่า เราจะมอบสิ่งที่ดีที่สุดให้กับทุกงานที่เราทำ... ลืมตาขึ้นมา ส่งรอยยิ้มให้เพื่อนๆ แล้วเตรียมตัวนำความตั้งใจนี้ไปใช้ในการเรียนวิชาต่อไป

ทักษะและมิติที่พัฒนา: SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)

การประเมิน

การจดจ่อ การับฟังและการแสดงความคิดเห็น