แผนจิตศึกษา: ลิงเกเรไม่มีเพื่อน

เวลา 20 นาทีระดับชั้น ป.1ผู้สร้าง นางสาววรรณศิริ บุญรอด

แก่นของเรื่อง:การเห็นอกเห็นใจผู้อื่น (Empathy) และการเคารพให้เกียรติเพื่อรักษามิตรภาพ

เป้าหมายของแผน:ระดับต้น ฝึกสติ การใคร่ครวญ เคารพคุณค่าตนเองและคนอื่น เห็นความเกี่ยวเนื่องกันอยู่

1ขั้นเตรียมสภาวะจิต (ฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ)

1. ขั้นเตรียมสภาวะจิต (2 – 4 นาที)
เพื่อฝึกโหมดรู้ (สติ) จดจ่อเพื่อการใคร่ครวญ
ให้นักเรียนนั่งเป็นวงกลม ครูและนักเรียนไหว้ทักทายกันและกันอย่างนอบน้อม ครูนำการรู้ตัวด้วย Brain Gyms และกลับมารู้ตัวด้วยการรับรู้การรับรู้ลมหายใจเข้า-ออก

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)EF · ประเมินตนเอง (Self-Monitoring)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

2ขั้นกิจกรรม 10–15 นาที

2.1 ขั้นชง

ขั้นชง (เพื่อให้ประสบการณ์/ให้ข้อมูล)
ครูอ่านนิทาน “เรื่อง ลิงเกเรไม่มีเพื่อน ” ให้นักเรียนฟัง ครูตั้งคำถาม “เกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นบ้าง”

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · กำกับตน (Self-control / Self-regulation / Self-discipline)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

2.2 ขั้นเชื่อม

2.2.1 เชื่อมตนเอง

คำถามในฐานะคนนอกความคิด / ความรู้สึก

1. นักเรียนมีความคิด หรือรู้สึกอย่างไร หลังจากฟังนิทานจบ เพราะอะไร

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)
คำถามเพื่อสลับที่ความคิด / ความรู้สึก / ตัวละคร

1. ถ้านักเรียนเป็นสัตว์ตัวหนึ่งในป่า นักเรียนจะรู้สึกอย่างไรเมื่อเจ้าเกเรมาแกล้ง?
2. ถ้านักเรียนเป็นเจ้าเกเร รู้สึกอย่างไรเมื่อไม่มีเพื่อนเล่น ต้องอยู่ตัวเดียว?

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)
คำถามเพื่อเชื่อมโยงประสบการณ์อดีต

1. นักเรียนคิดว่าการเล่นหรือทำกิจกรรมกับเพื่อนอย่างสุภาพและให้เกียรติช่วยให้มิตรภาพดีขึ้นอย่างไร?

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)SELF · เห็นคุณค่าตน (Self-esteem / Self-worth)SEL · รู้จักตนเอง (Self-awareness)
คำถามเพื่อเชื่อมการวิเคราะห์ปัจจุบัน

1. นักเรียนคิดว่าการขอโทษและเปลี่ยนพฤติกรรมช่วยให้เพื่อนกลับมาเล่นด้วยได้จริงหรือไม่ เพราะอะไร?

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)

2.2.2 เชื่อมกันและกัน

นักเรียนแลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก เกิดมุมมองใหม่ มุมมองต่าง ครูร่วมสนทนาในประเด็นมุมมองที่น่าสนใจจากผู้เรียน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยืดหยุ่นความคิด (Cognitive Flexibility)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · จัดการความสัมพันธ์ (Relationship Skills)

2.3 ขั้นใช้

สถานการณ์ซับซ้อนเพื่อฝึกการตัดสินใจเชิงจริยธรรม การนำตนเอง และใช้ได้จริงในชีวิต (อนาคต)

1. นักเรียนจะตัดสินใจทำอย่างไร ถ้าพบเห็นเพื่อนของเราชอบแกล้งคนอื่นด้วยคิดว่าสนุกดี โดยไม่ทำให้เกิดความขัดแย้งกับเพื่อน?
2. นักเรียนมีวิธีการอย่างไรเพื่อสร้างมิตรภาพที่ดีและทำให้เพื่อนรู้สึกสบายใจที่เล่นด้วยกันกับเรา?

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ยั้งคิดไตร่ตรอง (Inhibitory Control)SELF · เชื่อมั่นว่าทำได้ (Self-confidence / Self-efficacy)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

3ขั้นจบ (1–3 นาที · ขอบคุณผู้อื่นหรือสิ่งต่าง ๆ และ Empower กันและกัน)

Empower ครูและนักเรียนนำสู่การขอบคุณ ขอบคุณความคิดเห็นที่พี่ ๆ แลกเปลี่ยนกันในวันนี้ และชื่นชมความตั้งใจของทุกคน

ทักษะและมิติที่พัฒนา: EF · ใส่ใจจดจ่อ (Focus / Attention)SELF · รู้ตน (Self-awareness / Self-concept / Identity)SEL · จัดการตนเอง (Self-management)

การประเมิน

ประเมินการรู้ตัว กำกับตนเอง การแสดงความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น (Empathy) และการมีวิจารณญาณในการตัดสินใจปฏิบัติต่อเพื่อนเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข